Nowe przepisy dotyczące sprawozdawczości finansowej mające wpływ na wszystkie podmioty sporządzające sprawozdania zgodnie z MSSF

W kwietniu 2024 r., po okresie względnego spokoju regulacyjnego w dziedzinie sprawozdawczości finansowej, Rada Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (IASB) przyjęła nowy, istotny standard – MSSF 18 „Prezentacja i ujawnianie informacji w sprawozdaniach finansowych”, który ma wpływ na wszystkie przedsiębiorstwa sporządzające sprawozdania zgodnie z MSSF. Celem MSSF 18 jest zwiększenie przejrzystości oraz poprawa porównywalności informacji dotyczących wyników finansowych przedsiębiorstw.

MSSF 18 zastępuje poprzedni standard MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych” i ma zastosowanie do rocznych okresów sprawozdawczych rozpoczynających się 1 stycznia 2027 r. lub później, z retrospektywnym dostosowaniem poprzez przekształcenie danych porównawczych.

Kluczowe zmiany w porównaniu z MSR 1

W przyszłości w rachunku zysków i strat należy wykazywać dwie nowe sumy częściowe: zysk lub strata z działalności operacyjnej oraz zysk lub strata przed kosztami finansowymi i podatkiem dochodowym. W związku z tym odpowiednie przychody i koszty należy przyporządkować do następujących pięciu kategorii, z uwzględnieniem określonych głównych rodzajów działalności:

Działalność operacyjna
Działalność inwestycyjna
Działalność finansowa
Podatek dochodowy
Działalność zaniechana

Struktura ta ma zastosowanie niezależnie od tego, czy użytkownik MSSF prezentuje koszty w rachunku zysków i strat według rodzaju, czy według funkcji.

Ponadto MSSF 18 zawiera szczegółowe przepisy dotyczące sytuacji, w których pozycje należy agregować na podstawie wspólnych cech lub rozdzielać na podstawie cech, które nie są wspólne.

W przyszłości spółki będą musiały przedstawiać w notach dodatkowe wyjaśnienia dotyczące wskaźników wyników, które są ustalane na potrzeby kierownictwa i podawane do wiadomości publicznej, ale nie są jeszcze wymagane przez inne standardy MSSF. Wskaźniki te określa się mianem wskaźników efektywności zdefiniowanych przez kierownictwo (MPM).

Wraz z przyjęciem MSSF 18 wprowadzono dalsze zmiany w wielu innych standardach MSSF, zarówno redakcyjne, jak i merytoryczne. Dotyczy to w szczególności wymogów dotyczących prezentacji w rachunku przepływów pieniężnych zgodnie z MSR 7.

Jakie działania powinny podjąć przedsiębiorstwa już teraz?

Ocena istnienia określonej głównej działalności gospodarczej
Przegląd (prze)przypisania kosztów i przychodów
Analiza potrzeby wprowadzenia dodatkowych pozycji/sum częściowych
Analiza potrzeby dalszej (de)agregacji informacji
Identyfikacja i wyjaśnienie wskaźników wyników zdefiniowanych przez kierownictwo
Aktualizacja planu kont/mapowań oraz innych wytycznych
Zapewnienie dostępności danych dla zmienionych struktur i dodatkowych ujawnień
Dostosowanie istniejących systemów/narzędzi informatycznych do celów sprawozdawczości (zewnętrznej)
Ocena wpływu na kontroling, umowy o wynagrodzeniach oraz finansowanie z klauzulami warunkowymi
Uwzględnienie równoległych projektów/inicjatyw (np. CSRD, wdrożenie systemu ERP, transakcje, debiut giełdowy)

Zmiany regulacyjne prowadzą do zasadniczego przekształcenia prezentacji rachunku zysków i strat, co wpływa na kluczowy element całościowej sprawozdawczości finansowej przedsiębiorstw.

Ze względu na retrospektywne zastosowanie standardu poprzez przekształcenie danych porównawczych (zazwyczaj za rok obrotowy 2026), MSSF 18 już teraz wymaga podjęcia działań i wczesnego zaangażowania w zakresie wdrożenia i skutków tego standardu.