VSME nie konkurują z ESRS

BDO W MEDIACH W ostatnich latach raportowanie zrównoważonego rozwoju stało się jednym z kluczowych elementów oceny działalności przedsiębiorstw - pisze w dodatku Rzeczpospolitej: ESG w praktyce Edyta Kalińska, Członek Zarządu, Partner Zarządzający Działem Rewizji Finansowej BDO, biegły rewident.

Wprowadzenie dyrektywy CSRD diametralnie zmieniło zasady sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju w Unii Europejskiej. CSRD ustanowiła obowiązek raportowania dla szerokiego kręgu dużych jednostek oraz spółek giełdowych, a szczegółowe wymogi ujawnień zostały określone w ESRS opracowanych przez EFRAG. Choć mikro-, małe i średnie przedsiębiorstwa (dalej: MŚP) pozostają poza bezpośrednim zakresem CSRD, w praktyce coraz częściej są pośrednio objęte wymaganiami informacyjnymi wynikającymi z łańcuchów wartości, relacji kredytowych i inwestycyjnych i odczuwają presję ze strony banków, inwestorów, kontrahentów i dużych klientów. Odpowiedzią na potrzeby informacyjne w odniesieniu do mniejszych nienotowanych przedsiębiorstw jest Standard Raportowania Zrównoważonego Rozwoju dla mikro, małych i średnich przedsiębiorstw nienotowanych na giełdzie (Voluntary Sustainability Reporting Standard for non‑listed SMEs, dalej: standard VSME) opracowany przez EFRAG  jako dobrowolny standard raportowania zrównoważonego rozwoju dla podmiotów nieobjętych CSRD.

Cel i zakres standardu
Celem standardu VSME jest wsparcie mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw w prezentowaniu rzetelnych, porównywalnych i zrozumiałych informacji dotyczących wpływu ich działalności na środowisko, społeczeństwo i ład korporacyjny (ESG). Standard ma przede wszystkim ułatwiać MŚP spełnianie oczekiwań informacyjnych interesariuszy zewnętrznych takich jak banki czy inwestorzy, ale jednocześnie wspierać zarządzanie ryzykami i szansami zrównoważonego rozwoju w mniejszych organizacjach.

Standard VSME ma charakter dobrowolny i jest skierowany do przedsiębiorstw, których papiery wartościowe nie są dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym w Unii. Jest on przeznaczony dla mikrojednostek oraz małych i średnich podmiotów zgodnie z definicjami zawartymi w dyrektywach UE.

Zasady raportowania
Standard VSME określa podstawowe zasady, którymi powinien kierować się podmiot przygotowujący raport zrównoważonego rozwoju. Informacje ujawniane w raporcie powinny być wierne, porównywalne w czasie, zrozumiałe, możliwe do weryfikacji oraz adekwatne do okoliczności działalności jednostki. Raport powinien koncentrować się zarówno na rzeczywistych i potencjalnych wpływach przedsiębiorstwa na społeczeństwo i środowisko, jak i na tym, w jaki sposób kwestie środowiskowe i społeczne wpływają na jego sytuację finansową w krótkim, średnim i długim okresie.

Raport sporządza się co do zasady corocznie i w sposób spójny z okresem sprawozdawczości finansowej. Może on stanowić część sprawozdania z działalności lub odrębny dokument, przy czym dopuszczalne jest stosowanie odnośników do innych publicznie dostępnych informacji.

Struktura standardu VSME opiera się na dwóch modułach: Module Podstawowym (Basic Module) oraz Module Rozszerzonym (Comprehensive Module). Moduł podstawowy stanowi minimalny zakres ujawnień i powinien być stosowany przez wszystkie jednostki korzystające ze standardu. Obejmuje on m.in. informacje ogólne o jednostce, podstawy sporządzania sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju, polityki i praktyki zrównoważonego rozwoju oraz zestaw kluczowych wskaźników środowiskowych, społecznych i dotyczących ładu korporacyjnego. Moduł rozszerzony (kompleksowy) przeznaczony jest dla jednostek, wobec których interesariusze, w szczególności banki, inwestorzy czy duże podmioty z łańcucha wartości, zgłaszają większe oczekiwania informacyjne. Zawiera on bardziej szczegółowe dane dotyczące strategii, celów redukcji emisji gazów cieplarnianych, ryzyk klimatycznych, zagadnień związanych z prawami człowieka czy struktury zarządzania. Zastosowanie modułu rozszerzonego jest możliwe wyłącznie po wdrożeniu modułu podstawowego.

VSME jest autonomicznym standardem, którego zakres ujawnień jest ograniczony do danych najczęściej oczekiwanych przez banki, inwestorów oraz klientów korporacyjnych raportujących zgodnie z CSRD.

Cały artykuł można przeczytać w dodatku Rzeczpospolitej: ESG w praktyce z dn. 28 maj 2026.