15 maja 2026 r. Sejm uchwalił dwie nowelizacje Ordynacji podatkowej. Pierwsza kończy z instrumentalnym wszczynaniem postępowań karnych skarbowych wyłącznie w celu przerwania biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Druga wprowadza szereg uproszczeń proceduralnych dla podatników oraz ogranicza obowiązki raportowe w zakresie MDR. Zasadnicza część zmian wejdzie w życie 1 października 2026 r.
Najważniejsza zmiana z punktu widzenia ochrony podatników to uchylenie przepisu, który umożliwiał organom podatkowym zawieszanie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego przez wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe i zawiadomienie o tym podatnika. Praktyka ta była powszechnie stosowana przez urzędy skarbowe jako mechanizm sztucznego przedłużania możliwości dochodzenia podatku, nierzadko długo po upływie standardowego pięcioletniego terminu przedawnienia. Postulat jej likwidacji był jednym z najdłużej oczekiwanych postulatów środowisk przedsiębiorców i doradców podatkowych. Zmiany dotyczące przedawnienia w kontekście postępowań karnych skarbowych wejdą w życie dopiero od 2031 r.
Jednocześnie uchwalone przepisy uchylają zasadę, zgodnie z którą karalność przestępstwa skarbowego polegającego na uszczupleniu należności publicznoprawnej ustawała wraz z przedawnieniem tej należności. Oznacza to, że po wejściu w życie nowych regulacji fiskus będzie mógł prowadzić postępowania karne skarbowe nawet po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zmiana ta spotkała się z protestami organizacji przedsiębiorców, jednak Ministerstwo Finansów prezentowało ją jako rozwiązanie systemowo spójne, oddzielające odpowiedzialność karną od cywilnoprawnego wygaśnięcia zobowiązania.
Druga nowelizacja wprowadza szereg praktycznych uproszczeń w relacjach podatnik – organ podatkowy. Limit kwoty podatku, którą osoba trzecia może zapłacić za podatnika, zostaje podniesiony z 1000 zł do 5000 zł. Wpłaty podatku będą rozliczane w kolejności chronologicznej, od najstarszej zaległości lub raty, co eliminuje dotychczasowe wątpliwości dotyczące alokacji wpłat. Zniesione zostaje zaokrąglanie odsetek przy rozliczeniach podatkowych a odsetki będą naliczane i rozliczane z dokładnością do grosza.
Zmniejszeniu ulegnie również liczba formalności przy rozliczaniu nadpłat. Jeżeli nadpłata wynika z korekty deklaracji złożonej przez podatnika, urząd skarbowy rozliczy ją samodzielnie bez dodatkowej korespondencji. Wyjaśnienie od podatnika będzie wymagane wyłącznie wtedy, gdy nadpłata przekroczy 10 000 zł.
W ramach czynności sprawdzających organy podatkowe będą mogły korygować drobne błędy w deklaracjach do kwoty 10 000 zł bez zbędnej wymiany pism z podatnikiem. Uproszczeniu ulegnie również procedura zwrotu opłaty skarbowej. Jeżeli wniosek podatnika będzie zasadny, zwrot nastąpi w terminie do dwóch miesięcy bez konieczności wydawania odrębnej decyzji administracyjnej, a nowe przepisy precyzyjnie określają zasady oprocentowania zwrotu w przypadku opóźnienia.
Więcej na portalach społecznościowych BDO Poland – ZAPRASZMY:
https://www.facebook.com/BDOPolska
https://www.instagram.com/bdo_polska/
https://www.linkedin.com/company/bdo-sp-zoo
Najważniejsza zmiana z punktu widzenia ochrony podatników to uchylenie przepisu, który umożliwiał organom podatkowym zawieszanie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego przez wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe i zawiadomienie o tym podatnika. Praktyka ta była powszechnie stosowana przez urzędy skarbowe jako mechanizm sztucznego przedłużania możliwości dochodzenia podatku, nierzadko długo po upływie standardowego pięcioletniego terminu przedawnienia. Postulat jej likwidacji był jednym z najdłużej oczekiwanych postulatów środowisk przedsiębiorców i doradców podatkowych. Zmiany dotyczące przedawnienia w kontekście postępowań karnych skarbowych wejdą w życie dopiero od 2031 r.
Jednocześnie uchwalone przepisy uchylają zasadę, zgodnie z którą karalność przestępstwa skarbowego polegającego na uszczupleniu należności publicznoprawnej ustawała wraz z przedawnieniem tej należności. Oznacza to, że po wejściu w życie nowych regulacji fiskus będzie mógł prowadzić postępowania karne skarbowe nawet po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zmiana ta spotkała się z protestami organizacji przedsiębiorców, jednak Ministerstwo Finansów prezentowało ją jako rozwiązanie systemowo spójne, oddzielające odpowiedzialność karną od cywilnoprawnego wygaśnięcia zobowiązania.
Druga nowelizacja wprowadza szereg praktycznych uproszczeń w relacjach podatnik – organ podatkowy. Limit kwoty podatku, którą osoba trzecia może zapłacić za podatnika, zostaje podniesiony z 1000 zł do 5000 zł. Wpłaty podatku będą rozliczane w kolejności chronologicznej, od najstarszej zaległości lub raty, co eliminuje dotychczasowe wątpliwości dotyczące alokacji wpłat. Zniesione zostaje zaokrąglanie odsetek przy rozliczeniach podatkowych a odsetki będą naliczane i rozliczane z dokładnością do grosza.
Zmniejszeniu ulegnie również liczba formalności przy rozliczaniu nadpłat. Jeżeli nadpłata wynika z korekty deklaracji złożonej przez podatnika, urząd skarbowy rozliczy ją samodzielnie bez dodatkowej korespondencji. Wyjaśnienie od podatnika będzie wymagane wyłącznie wtedy, gdy nadpłata przekroczy 10 000 zł.
W ramach czynności sprawdzających organy podatkowe będą mogły korygować drobne błędy w deklaracjach do kwoty 10 000 zł bez zbędnej wymiany pism z podatnikiem. Uproszczeniu ulegnie również procedura zwrotu opłaty skarbowej. Jeżeli wniosek podatnika będzie zasadny, zwrot nastąpi w terminie do dwóch miesięcy bez konieczności wydawania odrębnej decyzji administracyjnej, a nowe przepisy precyzyjnie określają zasady oprocentowania zwrotu w przypadku opóźnienia.
Więcej na portalach społecznościowych BDO Poland – ZAPRASZMY:
https://www.facebook.com/BDOPolska
https://www.instagram.com/bdo_polska/
https://www.linkedin.com/company/bdo-sp-zoo