Agenda 2030: jak idzie realizacja?

BDO W MEDIACH Od drugiej połowy XX wieku obserwujemy niepokojące zjawiska związane z negatywnym wpływem działalności człowieka na środowisko naturalne, a także na własne życie i zdrowie – pisze w dodatku Rzeczpospolitej: ESG w praktyce, Edyta Kalińska

Po II wojnie światowej najważniejszy był intensywny rozwój gospodarczy. Kwestie ekologiczne czy społeczne właściwie nie istniały w świadomości ludzkiej, mimo że w wielu regionach świata dochodziło do katastrof ekologicznych (jako przykłady podać można smog w Londynie w 1952 r., zatrucie rtęcią zatoki Minamata w Japonii oraz katastrofę tankowca Torrey Canyon u wybrzeży Kornwalii). Maksymalizacja korzyści finansowych i jak największy wzrost gospodarczy były priorytetem, choć wiele autorytetów zwracało uwagę na zagrożenia związane z nieograniczonym rozwojem ekonomicznym i powiązaną z nim nadmierną eksploatacją zasobów naturalnych. Warto przytoczyć tu słowa Gandhiego, który powiedział: „Ziemia jest w stanie zaspokoić potrzeby wszystkich ludzi, nie jest jednak w stanie zaspokoić ich chciwości”.

Zgoda 193 państw
Jednomyślne przyjęcie przez 193 państwa członkowskie ONZ Rezolucji Zgromadzenia Ogólnego 25 września 2015 r. w Nowym Jorku (dalej: Rezolucja) Agendy na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030 (dalej: Agenda 2030) zawierającej 17 celów zrównoważonego rozwoju (ang. The Sustainable Development Goals, SDGs) jest dowodem na to, że świat zrozumiał nie tylko wcześniej lekceważone zagrożenia dla naszej cywilizacji, ale również swoje zobowiązania wobec przyszłych pokoleń i to, iż – cytując amerykańskiego poetę Wendella Berry’ego – „Ziemi nie dziedziczymy po naszych rodzicach, pożyczamy ją od naszych dzieci”.

Przez podpisanie Agendy 2030 członkowie społeczności międzynarodowej zobowiązali się dążyć do sprostania globalnym wyzwaniom, polegającym na wyeliminowaniu ubóstwa, zidentyfikowaniu trwałych i sprzyjających włączeniu społecznemu rozwiązań na rzecz rozwoju, zagwarantowaniu wszystkim praw człowieka i zapewnieniu, że nikt nie zostanie pominięty. Zgodnie z Agendą 2030 eliminacja ubóstwa i innych niedostatków współczesnego świata musi iść w parze ze strategiami poprawiającymi stan zdrowia i edukację, zmniejszającymi nierówności i pobudzającymi wzrost gospodarczy, przy jednoczesnym przeciwdziałaniu zmianom klimatycznym i działaniach na rzecz ochrony środowiska.

Agenda 2030 jest przedsięwzięciem bezprecedensowym. Nigdy wcześniej kraje jednomyślnie nie podjęły tak poważnego zobowiązania, które wymaga rozległych zmian w planach gospodarczych, systemach podatkowych, a także politykach i strategiach. W bardzo krótkim czasie został opracowany jasny i kompleksowy plan działania mający na celu przekierowanie świata na tory zrównoważonego rozwoju. Co istotne, bezzwłocznie przystąpiono do jego wdrażania równocześnie w wielu miejscach na świecie. 17 celom wskazanym w Agendzie 2030 przypisanych zostało 169 zadań (ang. targets; SDGs), które powinny być zrealizowane do 2030 r. SDGs są wprawdzie kontynuacją opracowanych przez ONZ milenijnych celów rozwoju (ang. Millennium Development Goals), które obowiązywały w latach 2000–2015, ale cele milenijne dotyczyły tylko krajów rozwijających się, natomiast SDGs stanowią zobowiązanie zaciągnięte zgodnie przez wszystkie państwa, niezależnie od fazy ich rozwoju.

Cały artykuł można przeczytać w dodatku Rzeczpospolitej: ESG w praktyce z dn. 26 marca 2026.