BDO W MEDIACH Jednostki prowadzące księgi rachunkowe muszą określić przyjęte zasady rachunkowości, niezależnie od tego, czy sporządzają sprawozdania finansowe według ustawy o rachunkowości, czy Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej – pisze w Rzeczpospolitej menedżerka w Dziale Rewizji Finansowej BDO.
Polityka rachunkowości w wielu organizacjach postrzegana jest przede wszystkim jako obowiązek formalny – dokument wymagany przepisami, który należy sporządzić, zatwierdzić i przechowywać na wypadek kontroli lub badania sprawozdania finansowego. W takim ujęciu jej przygotowanie staje się zadaniem administracyjnym, realizowanym przy rozpoczęciu działalności lub przy zmianie regulacji, a następnie odkładanym do archiwum.
Z perspektywy prawa obowiązek jej przyjęcia i stosowania jest jednoznaczny. Przepisy nakładają obowiązek stosowania przyjętych zasad w sposób rzetelny, ciągły i zapewniający wierne przedstawienie sytuacji majątkowej i finansowej jednostki. Odpowiedzialność za ten obszar spoczywa na kierowniku jednostki – jest to aspekt odpowiedzialności osobistej. Zakres odpowiedzialności kierownika jednostki przyjmuje kilka wymiarów:
- organizacyjny, obejmujący zapewnienie adekwatnych procedur, zasobów i kompetencji w dziale księgowości;
- merytoryczny, związany z zatwierdzeniem metod rachunkowości właściwych dla specyfiki jednostki i zgodnych z obowiązującymi regulacjami;
- nadzorczy, polegający na monitorowaniu przestrzegania przyjętych zasad oraz identyfikacji obszarów ryzyka.
W razie istotnych błędów w sprawozdawczości brak aktualnej lub adekwatnej polityki rachunkowości może zostać oceniony jako przejaw niedochowania należytej staranności. Oznacza to, że dokument ten nie jest wyłącznie narzędziem księgowości, lecz elementem systemu odpowiedzialności zarządczej i compliance.
Model biznesowy jednostki
O wartości tego dokumentu nie decyduje sama jego formalna kompletność. Kluczowe znaczenie ma to, czy przyjęte rozwiązania rzeczywiście odpowiadają modelowi biznesowemu jednostki i regulują sposób postępowania w powtarzalnych, istotnych gospodarczo sytuacjach.
Każda organizacja funkcjonuje w określonym modelu biznesowym – różnym pod względem struktury przychodów, sposobu finansowania, cyklu operacyjnego czy stopnia złożoności transakcji. Polityka rachunkowości powinna być odzwierciedleniem tych realiów. Inaczej będą wyglądały kluczowe obszary w spółce produkcyjnej o rozbudowanym magazynie i długim cyklu wytwórczym, inaczej w firmie technologicznej rozpoznającej przychody z kontraktów długoterminowych, a jeszcze inaczej w podmiocie finansowym operującym instrumentami pochodnymi. Uniwersalny dokument „dla wszystkich” w praktyce nie odpowiada nikomu.
Brak powiązania polityki z modelem biznesowym prowadzi do sytuacji, w której księgowość reaguje na zdarzenia gospodarcze doraźnie, bez jasno określonego schematu postępowania. To zwiększa ryzyko niespójności oraz uznaniowości decyzji.
Cały artykuł można przeczytać w Rzeczpospolitej z dn. 11 maja 2026r.
Polityka rachunkowości w wielu organizacjach postrzegana jest przede wszystkim jako obowiązek formalny – dokument wymagany przepisami, który należy sporządzić, zatwierdzić i przechowywać na wypadek kontroli lub badania sprawozdania finansowego. W takim ujęciu jej przygotowanie staje się zadaniem administracyjnym, realizowanym przy rozpoczęciu działalności lub przy zmianie regulacji, a następnie odkładanym do archiwum.
Z perspektywy prawa obowiązek jej przyjęcia i stosowania jest jednoznaczny. Przepisy nakładają obowiązek stosowania przyjętych zasad w sposób rzetelny, ciągły i zapewniający wierne przedstawienie sytuacji majątkowej i finansowej jednostki. Odpowiedzialność za ten obszar spoczywa na kierowniku jednostki – jest to aspekt odpowiedzialności osobistej. Zakres odpowiedzialności kierownika jednostki przyjmuje kilka wymiarów:
- organizacyjny, obejmujący zapewnienie adekwatnych procedur, zasobów i kompetencji w dziale księgowości;
- merytoryczny, związany z zatwierdzeniem metod rachunkowości właściwych dla specyfiki jednostki i zgodnych z obowiązującymi regulacjami;
- nadzorczy, polegający na monitorowaniu przestrzegania przyjętych zasad oraz identyfikacji obszarów ryzyka.
W razie istotnych błędów w sprawozdawczości brak aktualnej lub adekwatnej polityki rachunkowości może zostać oceniony jako przejaw niedochowania należytej staranności. Oznacza to, że dokument ten nie jest wyłącznie narzędziem księgowości, lecz elementem systemu odpowiedzialności zarządczej i compliance.
Model biznesowy jednostki
O wartości tego dokumentu nie decyduje sama jego formalna kompletność. Kluczowe znaczenie ma to, czy przyjęte rozwiązania rzeczywiście odpowiadają modelowi biznesowemu jednostki i regulują sposób postępowania w powtarzalnych, istotnych gospodarczo sytuacjach.
Każda organizacja funkcjonuje w określonym modelu biznesowym – różnym pod względem struktury przychodów, sposobu finansowania, cyklu operacyjnego czy stopnia złożoności transakcji. Polityka rachunkowości powinna być odzwierciedleniem tych realiów. Inaczej będą wyglądały kluczowe obszary w spółce produkcyjnej o rozbudowanym magazynie i długim cyklu wytwórczym, inaczej w firmie technologicznej rozpoznającej przychody z kontraktów długoterminowych, a jeszcze inaczej w podmiocie finansowym operującym instrumentami pochodnymi. Uniwersalny dokument „dla wszystkich” w praktyce nie odpowiada nikomu.
Brak powiązania polityki z modelem biznesowym prowadzi do sytuacji, w której księgowość reaguje na zdarzenia gospodarcze doraźnie, bez jasno określonego schematu postępowania. To zwiększa ryzyko niespójności oraz uznaniowości decyzji.
Cały artykuł można przeczytać w Rzeczpospolitej z dn. 11 maja 2026r.