Rok 2026 przyniósł ważny jubileusz dla polskich regulacji w zakresie cen transferowych. Minęło 20 lat od wprowadzenia do krajowych przepisów instytucji uprzedniego porozumienia cenowego (APA). Najnowszy raport Krajowej Administracji Skarbowej pokazuje, jak w tym czasie zmieniało się podejście podatników do APA i jaką rolę instrument ten odgrywa obecnie w zarządzaniu ryzykiem podatkowym.
Dynamiczny wzrost zainteresowania APA
Jednym z najbardziej widocznych trendów jest systematyczny wzrost popularności APA. W latach 2006–2017 do administracji wpłynęło 90 wniosków o zawarcie porozumienia. Dla porównania, w latach 2018–2025 liczba ta wzrosła do blisko 800. Szczególnie dynamiczny wzrost nastąpił po 2018 r., gdy APA zaczęły być postrzegane nie tylko jako narzędzie dla najbardziej skomplikowanych transakcji, ale także jako element szerszej strategii zarządzania ryzykiem w obszarze cen transferowych.
Choć znaczący wpływ na statystyki miały przepisy art. 15e ustawy o CIT, które umożliwiały wyłączenie określonych kosztów spod limitowania po uzyskaniu APA, raport pokazuje, że zainteresowanie porozumieniami utrzymuje się również po uchyleniu tych regulacji. Oznacza to, że podatnicy coraz częściej dostrzegają wartość APA niezależnie od dodatkowych korzyści wynikających z konkretnych rozwiązań legislacyjnych.
APA jako standard zarządzania ryzykiem
Z perspektywy biznesu szczególnie interesująca jest zmiana sposobu postrzegania APA. Jeszcze kilkanaście lat temu porozumienia były wykorzystywane głównie w wyjątkowych sytuacjach.
Obecnie wiele grup kapitałowych traktuje je jako standardowe narzędzie zapewniające przewidywalność rozliczeń i ograniczające ryzyko sporów z organami podatkowymi.
Potwierdzeniem tej tendencji jest rosnąca liczba wniosków o odnowienie wcześniej wydanych porozumień. Podatnicy, którzy raz skorzystali z ochrony wynikającej z APA, coraz częściej decydują się na jej przedłużenie na kolejne okresy.
Coraz większe znaczenie APA bilateralnych i wielostronnych
Na uwagę zasługuje również rosnące zainteresowanie APA dwu- i wielostronnymi. W pierwszych dziesięciu latach funkcjonowania programu wpłynęło 20 wniosków tego typu, natomiast w kolejnej dekadzie było ich już ponad 120.
Trend ten odzwierciedla potrzeby międzynarodowych grup kapitałowych. W przeciwieństwie do APA jednostronnych, porozumienia bilateralne oraz wielostronne pozwalają nie tylko zabezpieczyć rozliczenia w Polsce, ale również ograniczyć ryzyko podwójnego opodatkowania w transakcjach transgranicznych. W przypadku transakcji transgranicznych jest to istotna korzyść dla podatników.
Jakie transakcje są najczęściej obejmowane APA?
Analiza wydanych porozumień pokazuje, że dominują transakcje usługowe, produkcyjne i dystrybucyjne. W latach 2018–2025 największą grupę stanowiły porozumienia dotyczące zakupu usług od podmiotów powiązanych, co było bezpośrednio związane z obowiązywaniem art. 15e ustawy o CIT. Jednocześnie istotny udział miały APA obejmujące działalność produkcyjną oraz dystrybucyjną.
Raport pokazuje, że APA są wykorzystywane również w przypadku bardziej złożonych transakcji, takich jak korzystanie z wartości niematerialnych, finansowanie wewnątrzgrupowe czy restrukturyzacje biznesowe. Potwierdza to, że zakres zastosowania APA obejmuje szerokie spektrum transakcji realizowanych pomiędzy podmiotami powiązanymi.
Co dalej?
Z raportu wyłania się obraz dojrzałej instytucji APA, która na stałe wpisała się w krajobraz polskich cen transferowych. KAS deklaruje dalsze działania ukierunkowane na usprawnienie procedury, skracanie czasu rozpatrywania wniosków oraz rozwój kompetencji analitycznych i ekonomicznych zespołów zajmujących się cenami transferowymi.
Wszystko wskazuje na to, że w kolejnych latach szczególnego znaczenia nabiorą porozumienia bilateralne oraz wielostronne, a także wykorzystanie APA jako elementu strategii zapewniania pewności podatkowej w coraz bardziej złożonym środowisku międzynarodowych rozliczeń. Dwadzieścia lat doświadczeń pokazuje, że APA przestała być instrumentem niszowym i stała się jednym z najważniejszych narzędzi zarządzania ryzykiem w obszarze cen transferowych.
Jak możemy pomóc?
Jako BDO, wspieramy podatników w całym procesie uzyskania APA – od identyfikacji transakcji, które warto objąć porozumieniem, przez przygotowanie dokumentacji i analiz ekonomicznych, aż po prowadzenie postępowania przed Szefem KAS. Pomagamy również w odnowieniu istniejących porozumień oraz ocenie korzyści wynikających z objęcia kluczowych transakcji ochroną APA.
Dynamiczny wzrost zainteresowania APA
Jednym z najbardziej widocznych trendów jest systematyczny wzrost popularności APA. W latach 2006–2017 do administracji wpłynęło 90 wniosków o zawarcie porozumienia. Dla porównania, w latach 2018–2025 liczba ta wzrosła do blisko 800. Szczególnie dynamiczny wzrost nastąpił po 2018 r., gdy APA zaczęły być postrzegane nie tylko jako narzędzie dla najbardziej skomplikowanych transakcji, ale także jako element szerszej strategii zarządzania ryzykiem w obszarze cen transferowych.
Choć znaczący wpływ na statystyki miały przepisy art. 15e ustawy o CIT, które umożliwiały wyłączenie określonych kosztów spod limitowania po uzyskaniu APA, raport pokazuje, że zainteresowanie porozumieniami utrzymuje się również po uchyleniu tych regulacji. Oznacza to, że podatnicy coraz częściej dostrzegają wartość APA niezależnie od dodatkowych korzyści wynikających z konkretnych rozwiązań legislacyjnych.
APA jako standard zarządzania ryzykiem
Z perspektywy biznesu szczególnie interesująca jest zmiana sposobu postrzegania APA. Jeszcze kilkanaście lat temu porozumienia były wykorzystywane głównie w wyjątkowych sytuacjach.
Obecnie wiele grup kapitałowych traktuje je jako standardowe narzędzie zapewniające przewidywalność rozliczeń i ograniczające ryzyko sporów z organami podatkowymi.
Potwierdzeniem tej tendencji jest rosnąca liczba wniosków o odnowienie wcześniej wydanych porozumień. Podatnicy, którzy raz skorzystali z ochrony wynikającej z APA, coraz częściej decydują się na jej przedłużenie na kolejne okresy.
Coraz większe znaczenie APA bilateralnych i wielostronnych
Na uwagę zasługuje również rosnące zainteresowanie APA dwu- i wielostronnymi. W pierwszych dziesięciu latach funkcjonowania programu wpłynęło 20 wniosków tego typu, natomiast w kolejnej dekadzie było ich już ponad 120.
Trend ten odzwierciedla potrzeby międzynarodowych grup kapitałowych. W przeciwieństwie do APA jednostronnych, porozumienia bilateralne oraz wielostronne pozwalają nie tylko zabezpieczyć rozliczenia w Polsce, ale również ograniczyć ryzyko podwójnego opodatkowania w transakcjach transgranicznych. W przypadku transakcji transgranicznych jest to istotna korzyść dla podatników.
Jakie transakcje są najczęściej obejmowane APA?
Analiza wydanych porozumień pokazuje, że dominują transakcje usługowe, produkcyjne i dystrybucyjne. W latach 2018–2025 największą grupę stanowiły porozumienia dotyczące zakupu usług od podmiotów powiązanych, co było bezpośrednio związane z obowiązywaniem art. 15e ustawy o CIT. Jednocześnie istotny udział miały APA obejmujące działalność produkcyjną oraz dystrybucyjną.
Raport pokazuje, że APA są wykorzystywane również w przypadku bardziej złożonych transakcji, takich jak korzystanie z wartości niematerialnych, finansowanie wewnątrzgrupowe czy restrukturyzacje biznesowe. Potwierdza to, że zakres zastosowania APA obejmuje szerokie spektrum transakcji realizowanych pomiędzy podmiotami powiązanymi.
Co dalej?
Z raportu wyłania się obraz dojrzałej instytucji APA, która na stałe wpisała się w krajobraz polskich cen transferowych. KAS deklaruje dalsze działania ukierunkowane na usprawnienie procedury, skracanie czasu rozpatrywania wniosków oraz rozwój kompetencji analitycznych i ekonomicznych zespołów zajmujących się cenami transferowymi.
Wszystko wskazuje na to, że w kolejnych latach szczególnego znaczenia nabiorą porozumienia bilateralne oraz wielostronne, a także wykorzystanie APA jako elementu strategii zapewniania pewności podatkowej w coraz bardziej złożonym środowisku międzynarodowych rozliczeń. Dwadzieścia lat doświadczeń pokazuje, że APA przestała być instrumentem niszowym i stała się jednym z najważniejszych narzędzi zarządzania ryzykiem w obszarze cen transferowych.
Jak możemy pomóc?
Jako BDO, wspieramy podatników w całym procesie uzyskania APA – od identyfikacji transakcji, które warto objąć porozumieniem, przez przygotowanie dokumentacji i analiz ekonomicznych, aż po prowadzenie postępowania przed Szefem KAS. Pomagamy również w odnowieniu istniejących porozumień oraz ocenie korzyści wynikających z objęcia kluczowych transakcji ochroną APA.