W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Korzystając z naszej strony akceptujesz zasady Polityki Cookie.
  • Jakie ubezpieczenia z tytułu pracy nakładczej?
Biuletyn Prawo Pracy i HR:

Jakie ubezpieczenia z tytułu pracy nakładczej?

10 grudnia 2018

Bogdan Majkowski, "Ubezpieczenia społeczne w praktyce" |

Chcemy zatrudnić dwie osoby na podstawie umów o pracę nakładczą, która świadczona będzie w miejscach ich zamieszkania. Jakimi ubezpieczeniami będą objęte wspomniane osoby oraz od jakich podstaw powinniśmy liczyć poszczególne składki, a także jak je wykazywać w drukach ubezpieczeniowych?

Odpowiedź: Osoby objęte będą obowiązkowymi ubezpieczeniami emerytalno-rentowymi oraz obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Składki policzymy od przychodu z tytułu umowy o pracę nakładczą i wykażemy w raportach imiennych z właściwym kodem tytułu ubezpieczenia. 

Osoby, o których mowa w pytaniu, zatrudnione będą tylko na podstawie umów o pracę nakładczą. Nie wystąpią tu więc tzw. zbiegi tytułów do ubezpieczeń. Z art. 6 ust. 1 pkt 2 oraz art. 11 ust. 2 i art. 12 ust. 2 ustawy systemowej wynika, że nakładcy podlegają obowiązkowo z tego tytułu ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Ubezpieczenie chorobowe jest dobrowolne – mogą więc do niego przystąpić, ale nie muszą. Ubezpieczenie wypadkowe jest dla nich niedostępne, nawet na zasadach dobrowolności. Osoby wykonujące pracę nakładczą objęte są z tego tytułu także obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym (art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. d ustawy zdrowotnej).

Ubezpieczenia obowiązkowe trwają od dnia oznaczonego w umowie o pracę nakładczą jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia umowy. Natomiast objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym następuje od dnia wskazanego we wniosku o objęcie tym ubezpieczeniem, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym wniosek taki został złożony. Wymogiem jest tu, aby zgłoszenie do ubezpieczeń emerytalno-rentowych nastąpiło w ciągu 7 dni od dnia powstania ich obowiązku. Ustanie dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego następuje z kolei:

  • od dnia wskazanego we wniosku o wyłączenie z tego ubezpieczenia, nie wcześniej niż od dnia złożenia wniosku,
  • od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego, za który nie zapłacono składki na to ubezpieczenie,
  • od dnia ustania tytułu podlegania ubezpieczeniu.

Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne w przypadku nakładców stanowi przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, o którym mowa w art. 12 ustawy podatkowej. W podstawie tej nie uwzględniamy wynagrodzeń za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną – prawo do którego przyznaje nakładcom § 12 ust. 5 rozporządzenia w sprawie uprawnień pracowniczych tej grupy zawodowej – oraz zasiłków. Składek nie liczymy również od przychodów wymienionych w rozporządzeniu składkowym, ponieważ zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 1 ma ono zastosowanie także wobec osób wykonujących pracę nakładczą. Oczywiście wyłączeniem będą objęte tylko te świadczenia, które mogą być przyznane nakładcom.

W roku bieżącym wobec składek emerytalno-rentowych odpowiednie zastosowanie ma jeszcze roczna podstawa ich wymiaru, o której mowa w art. 19 ustawy systemowej, co oznacza, że składek tych nie należy odprowadzać od przychodu nakładcy przekraczającego kwotę 133.290 zł.

Podobnie ustalana jest podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne, przy czym w tym przypadku nie wyłączamy wynagrodzeń chorobowych, a samą podstawę pomniejszamy o kwoty składek na ubezpieczenia społeczne finansowanych ze środków nakładcy. W stosunku do składek zdrowotnych nie ma też zastosowania roczna kwota graniczna.

W przypadku nakładców rolę płatnika składek pełni podmiot, z którym zawarta została umowa o pracę nakładczą i to na nim spoczywa obowiązek zgłoszenia takiej osoby do ubezpieczeń na druku ZUS ZUA z kodem tytułu ubezpieczenia zaczynającym się od cyfr 02 00 („Osoba wykonująca pracę nakładczą”) oraz comiesięcznego rozliczania składek w raporcie ZUS RCA, a przerw w ubezpieczeniu, np. z powodu pobierania świadczeń chorobowych – w raporcie ZUS RSA.

Podstawa prawna:

  • art. 12 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 1509 ze zm.),
  • art. 4 pkt 9, art. 6 ust. 1 pkt 2, art. 11 ust. 2, art. 12 ust. 2, art. 13 pkt 2, art. 14, art. 16, art. 18 ust. 1 oraz ust. 2, art. 19, art. 20, art. 22, art. 36, art. 47 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1778 ze zm.),
  • art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. d, art. 81 ust. 1 oraz ust. 5-6 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 1510 ze zm.),
  • rozporządzenie Rady Ministrów z 31 grudnia 1975 r. w sprawie uprawnień pracowniczych osób wykonujących pracę nakładczą (Dz.U. z 1976 r. nr 3, poz. 19 ze zm.),
  • rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1949),
  • rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 23 października 2009 r. w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, imiennych raportów miesięcznych i imiennych raportów miesięcznych korygujących, zgłoszeń płatnika, deklaracji rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujących, zgłoszeń danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oraz innych dokumentów (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 804).

Zastanawiasz się, jak prawidłowo przygotować dokumentację ubezpieczeniową?
Skorzystaj z praktycznych wskazówek dot. rozliczeń z ZUS, zawartych w „Ubezpieczeniach społecznych w praktyce” i prowadź dokumentację ZUS w 100% poprawnie!
www.ubezpieczeniaspoleczne.wip.pl