• Jak skorygować nieprawidłowo ustaloną stopę składek wypadkowych?
Biuletyn Prawo Pracy i HR:

Jak skorygować nieprawidłowo ustaloną stopę składek wypadkowych?

13 września 2018

Bogdan Majkowski, "Ubezpieczeniach społecznych w praktyce" |

Od ubiegłego roku mamy w firmie trzech zleceniobiorców, których nie uwzględniliśmy w liczbie ubezpieczonych branych pod uwagę przy ustalaniu stopy procentowej składek na ubezpieczenie wypadkowe. Po ich uwzględnieniu średnioroczna liczba ubezpieczonych przekracza 9 osób. Powoduje to, że  obowiązującą nas wysokość składek powinniśmy ustalać na podstawie rodzaju prowadzonej działalności, a nie przyjmować – tak jak to zrobiliśmy - stopę odpowiadającą 50% najwyższej stawki określonej w rozporządzeniu. Co w tej sytuacji powinniśmy zrobić?

Pracodawca powinien najpierw ustalić prawidłową stopę składek wypadkowych. Potem koryguje dokumenty rozliczeniowe za okres, kiedy składki te liczone były według nieprawidłowej stopy. Jeżeli powstanie niedopłata, to trzeba ją uregulować. 

Jednym z elementów mających wpływ na wysokość oraz zasady ustalania stopy procentowej składek na ubezpieczenie wypadkowe jest liczba osób zgłaszanych do tego ubezpieczenia przez danego płatnika składek – tu pracodawcę.

Z art. 28 ust. 3 ustawy wypadkowej wynika, że liczbę ubezpieczonych ustala się jako iloraz sumy osób podlegających ubezpieczeniu wypadkowemu w ciągu poszczególnych miesięcy poprzedniego roku kalendarzowego i liczby miesięcy, przez które w roku tym płatnik był zgłoszony w ZUS jako płatnik składek wypadkowych przez co najmniej jeden dzień.

W przypadku płatników zgłaszających do ubezpieczenia wypadkowego przeciętnie nie więcej niż 9 osób obowiązująca stopa procentowa składek wypadkowych odpowiada 50% najwyższej stopy ustalonej na dany rok składkowy dla grup działalności, określonej w załączniku do rozporządzenia w sprawie składek wypadkowych. Najwyższa stawka obowiązująca w aktualnym roku składkowym, trwającym od 1 kwietnia 2018 r. do 31 marca 2019 r., wynosi 3,33%. Oznacza to,  że  ta grupa płatników składki wypadkowe powinna liczyć z zastosowaniem stawki 1,67%. Tak postąpił pracodawca, o którym mowa w pytaniu.

Po uwzględnieniu trójki wspomnianych zleceniobiorców, którzy objęci są obowiązkowym ubezpieczeniem wypadkowym, a więc powinni być wzięci pod uwagę przy liczeniu średniorocznej liczby ubezpieczonych, okazało się, że liczba osób zgłaszanych w poprzednim roku kalendarzowym do ubezpieczenia wypadkowego przez pracodawcę odpowiadała co najmniej 10 osobom.

Tę grupę płatników – zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy wypadkowej – obowiązuje stopa procentowa składek na ubezpieczenie wypadkowe określona dla grupy działalności, do której należą zgodnie z numerem REGON. We własnym zakresie muszą ją ustalić płatnicy, którzy nie byli objęci obowiązkiem złożenia deklaracji ZUS IWA za przynajmniej jeden rok z trzech ostatnich lat kalendarzowych. Z pytania wynikałoby, że z takim płatnikiem mamy tu do czynienia.

Aktualnie obowiązujące stopy procentowe składek na ubezpieczenie wypadkowe określone w rozporządzeniu składkowym wynoszą od 0,67% do 3,33%. Nie występuje natomiast w rozporządzeniu stawka 1,67%, według której składki wypadkowe liczył wspomniany pracodawca. Prawidłowo ustalona stopa będzie więc niższa lub wyższa od stosowanej dotychczas.

W pierwszym przypadku pracodawca odprowadzał zawyżone kwoty, czego skutkiem jest powstanie nadpłaty na jego koncie. W myśl art. 24 ust. 6a ustawy systemowej nienależnie opłacone składki podlegają zaliczeniu przez ZUS z urzędu na poczet zaległych lub bieżących należności składkowych, a w razie ich braku – na poczet przyszłych składek, chyba, że płatnik wystąpi z wnioskiem o ich zwrot.

W drugiej sytuacji (prawidłowa stawka wyższa od stosowanej dotychczas) składki wypadkowe opłacane były w zaniżonych wysokościach, w wyniku czego na koncie pracodawcy powstało zadłużenie, które powinno być jak najszybciej spłacone wraz z ewentualnymi odsetkami za zwłokę.

Wsteczna zmiana stopy procentowej składek na ubezpieczenie wypadkowe skutkować będzie koniecznością skorygowania dokumentów rozliczeniowych za miesiące, w których składki te były liczone według nieprawidłowej stopy.

Podstawa prawna

  • Art. 23, art. 24 ust. 6a–6e ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1778 ze zm.).
  • Art. 2 pkt 8, art. 28–29, art. 33 ustawy z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 1376).
  • Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 29 listopada 2002 r. w sprawie różnicowania stopy procentowej składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w zależności od zagrożeń zawodowych i ich skutków (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 1005 ze zm.).

Zastanawiasz się, jak prawidłowo przygotować dokumentację ubezpieczeniową? Skorzystaj z praktycznych wskazówek dot. rozliczeń z ZUS, zawartych w „Ubezpieczeniach społecznych w praktyce” i prowadź dokumentację ZUS w 100% poprawnie!
www.ubezpieczeniaspoleczne.wip.pl