W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Korzystając z naszej strony akceptujesz zasady Polityki Cookie.
  • Sprawozdanie finansowe 2017
Biuletyn:

Sprawozdanie finansowe 2017

20 listopada 2017

dr Katarzyna Trzpioła, "Rachunkowość i Podatki dla praktyków" |

Już niedługo będziemy mogli rozpocząć pracę nad sprawozdaniem finansowym za rok 2017. Warto przy tym pamiętać o nowelizacjach ustawy o rachunkowości, które mogą wpłynąć na jego zakres oraz sposób prezentacji danych. Poniżej prezentujemy te zmiany w podziale na wielkości przedsiębiorstw. 

Mikroprzedsiębiorcy

Od 2017 r. osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie są zobligowane do stosowania przepisów o rachunkowości dopiero wtedy, gdy ich przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy są niższe niż równowartość w walucie polskiej 2.000.000 euro. Mniejsze jednostki mogą to oczywiście robić dobrowolnie, aby jednak mogły sporządzać sprawozdanie finansowe wg zasad przewidzianych dla jednostek mikro, konieczna jest w tym zakresie decyzja organu uprawnionego do zatwierdzania sprawozdań finansowych (art. 3 ust. 1 pkt 3 i 4 UoR).

Podwyższony limit ma znaczenie dla jednostki będącej spółką jawną osób fizycznych lub spółką partnerską. Jeśli nie stosuje ona zasad rachunkowości określonych ustawą na podstawie art. 2 ust. 2, to zgodnie ze zmienionym art. 70a UoR jej kierownik składa w sądzie rejestrowym prowadzącym Krajowy Rejestr Sądowy, w terminie 6 miesięcy od dnia kończącego rok obrotowy, oświadczenie o braku obowiązku sporządzenia i złożenia rocznego sprawozdania finansowego.

Ważne 
Zaznaczyć trzeba, iż do jednostek mikro nie zalicza się w 2017 roku (i latach następnych) fundacji i stowarzyszeń. Zostały one wykreślone z art. 3 ust. 1a pkt 2 UoR, ponieważ wprowadzono dla nich nowe rozwiązania w zakresie sprawozdań – nowy załącznik nr 6.

Małe jednostki

Małe jednostki to podmioty, które mogą stosować uproszczenia w zakresie sporządzania sprawozdania finansowego oraz wyceny niektórych aktywów i pasywów. Nie wprowadzono zmian w zakresie sprawozdania finansowego w porównaniu z 2016 rokiem, jedynie doprecyzowano kwestie związane z zawartością sprawozdania z działalności. Zgodnie ze zmienionym art. 49 ust. 6 UoR doprecyzowano, iż takie jednostki (podobnie jak jednostki mikro), które zdecydują się na sporządzanie sprawozdania z działalności, mogą nie wykazywać w nim wskaźników oraz informacji, o których mowa w ust. 3 pkt 2, czyli kluczowych finansowych wskaźników efektywności związanych z działalnością jednostki oraz kluczowych niefinansowych wskaźników efektywności związanych z działalnością jednostki oraz informacji dotyczących zagadnień pracowniczych i środowiska naturalnego.

Ważne 
Od 1 stycznia 2017 r. istnieje możliwość uproszczonego ustalania kosztu wytworzenia dla małych jednostek, nawet jeśli ich sprawozdanie finansowe podlega badaniu przez biegłego rewidenta (art. 28 ust. 4a UoR).

Organizacje non profit

Dla organizacji pozarządowych wprowadzono nowy wzór sprawozdania finansowego wg załącznika 6 do ustawy o rachunkowości. Kierownicy organizacji pozarządowych mogą dokonać wyboru wariantu sporządzania sprawozdania finansowego za 2017 rok – jednostki te będą mogły skorzystać z załącznika nr 6 uwzględniającego specyfikę działalności pożytku publicznego lub załącznika nr 1.

Ważne 
Fundacje i stowarzyszenia nie będą mogły już sporządzać sprawozdania wg załącznika nr 4 dla jednostek mikro nieprowadzących działalności gospodarczej i załącznika nr 5 dla małych jednostek. Rok 2016 był ostatnim rokiem obrotowym, za który organy uprawnione do zatwierdzania sprawozdań finansowych tych jednostek mogły dokonać wyboru tych załączników.

Ustawodawca wskazał też, iż od 2017 roku nie mogą być ani mikrojednostkami, ani małymi jednostkami podmioty wymienione w art. 3 ust. 2 i art. 3 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie; m.in. właśnie organizacje pozarządowe.

Tabela

WYBRANE ZMIANY DLA PODMIOTOW SPORZĄDZAJACYCH SPRAWOZDANIE
Wymogi w zakresie wykazywania dodatkowych informacji w sprawozdaniu z działalności, Jednostki sporządzające sprawozdanie z działalności muszą pamiętać, iż nowe brzmienie ust. 3 w art. 49 to doprecyzowanie i ujednolicenie terminologii dotyczącej podstawowych wymogów w zakresie wykazywania dodatkowych informacji w sprawozdaniu z działalności, tj. kluczowych finansowych i niefinansowych wskaźników efektywności związanych z działalnością jednostki, a także informacji dotyczących zagadnień pracowniczych i środowiska naturalnego, zgodnie z art. 19 ust. 1 trzeci akapit dyrektywy 2013/34/UE, w kontekście nowego art. 19a wprowadzonego dyrektywą 2014/95/UE. Podmioty te muszą też zwrócić uwagę na to, iż w przypadku, gdy istnieje powiązanie pomiędzy wartościami wykazanymi w rocznym sprawozdaniu finansowym a informacjami zawartymi w sprawozdaniu z działalności jednostki, sprawozdanie z działalności jednostki powinno zawierać odniesienia do kwot wykazanych w sprawozdaniu finansowym, a także dodatkowe wyjaśnienia dotyczące tych kwot (art. 49 ust. 3a UoR).
Przepisy określające tryb badania sprawozdań finansowych Od 21 czerwca 2017 r. ustawa o rachunkowości nie określa już trybu badania sprawozdań finansowych, a jedynie zasady rachunkowości oraz zasady wykonywania działalności w zakresie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych (zmieniony art. 1 UoR). W związku z tym zmienione zostały też inne przepisy odnoszące się do badania sprawozdań.
Osoby odpowiedzialne za przedłożenie sprawozdania finansowego badaniu będą musiały pamiętać, iż regulacje dotąd znajdujące się w ustawie o rachunkowości zostają przeniesione do ustawy o biegłych rewidentach i to z tej ustawy będą wynikały najważniejsze obowiązki związane z przygotowaniem sprawozdania do badania, wyboru audytora itd.
Przenoszenie danych na nośniki informatyczne  Wprowadzona została możliwość przenoszenia na nośniki informatyczne dokumentów jeszcze przed zatwierdzeniem sprawozdania finansowego. Zgodnie ze zmienionym art. 73 ust. 2 UoR nie będzie jednak możliwości digitalizacji dokumentów dotyczących przeniesienia praw majątkowych do nieruchomości, powierzenia odpowiedzialności za składniki aktywów, znaczących umów i innych ważnych dokumentów określonych przez kierownika jednostki.

Badanie sprawozdania 

Zgodnie ze znowelizowanym art. 64 ust. 1 pkt 1, badaniu będą poddawane roczne sprawozdania finansowe banków krajowych, oddziałów instytucji kredytowych, oddziałów banków zagranicznych, zakładów ubezpieczeń, zakładów reasekuracji, głównych oddziałów i oddziałów zakładów ubezpieczeń, głównych oddziałów i oddziałów zakładów reasekuracji oraz oddziałów zagranicznych firm inwestycyjnych. Dotychczas w tym przepisie wymienione były jedynie sprawozdania banków, zakładów ubezpieczeń oraz zakładów reasekuracji.

Nowelizacja uchyliła też art. 65 UoR dotyczący celu badania, zawartości opinii i raportu z badania oraz sposobu ich przygotowania. Według nowych regulacji art. 83 ustawy o biegłych w wyniku przeprowadzenia badania zgodnie z krajowymi standardami, biegły rewident sporządzać będzie na piśmie sprawozdanie z badania, które będzie miało formę pisemnego raportu z przeprowadzonego badania sprawozdania finansowego badanej jednostki. Zmiana ta oznacza, iż tam, gdzie dotychczas była np. składana opinia, będzie składane sprawozdanie z badania. Dotyczy to np. składania dokumentów do KRS, publikacji danych w Monitorze Sądowym i Gospodarczym czy też przedkładania dokumentów członkom organu zatwierdzającego w celu zapoznania się z nimi przed zatwierdzeniem sprawozdania finansowego.

Ważne
W art. 66 ust. 5 UoR dodano, iż w przypadku badania ustawowego, czyli wynikającego z art. 64 UoR, pierwsza umowa o badanie sprawozdania finansowego jest zawierana z firmą audytorską na okres nie krótszy niż dwa lata, z możliwością przedłużenia na kolejne co najmniej dwuletnie okresy. Koszty przeprowadzenia badania sprawozdania finansowego tak jak dziś ponosi badana jednostka.

W art. 66 dodano też ust. 5a podkreślający, iż za nieważne z mocy prawa uznaje się wszelkie klauzule umowne w umowach zawartych przez badaną jednostkę, które ograniczałyby możliwość wyboru firmy audytorskiej przez organ dokonujący wyboru firmy audytorskiej, na potrzeby przeprowadzenia badania ustawowego sprawozdań finansowych tej jednostki, do określonych kategorii lub wykazów firm audytorskich.

Nie zmieniły się zasady w istocie współpracy między jednostką a biegłym, choć zgodnie ze zmienionym art. 67 ust. 1 UoR kierownik badanej jednostki zapewnia biegłemu rewidentowi, przeprowadzającemu badanie sprawozdania finansowego, dostęp do ksiąg rachunkowych oraz dokumentów stanowiących podstawę dokonanych w nich zapisów oraz wszelkich innych dokumentów, jak również udziela wyczerpujących informacji, wyjaśnień i oświadczeń - niezbędnych do sporządzenia sprawozdania z badania. Zasady te stosować należy także do badania skonsolidowanych sprawozdań finansowych.

Sprawozdanie z działalności

W 2017 roku wprowadzono również wymóg ujawniania danych o społecznej odpowiedzialności biznesu, który ma przyczynić się do zwiększenia transparentności informacji społecznych i środowiskowych w obszarze społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw oraz poprawy ich spójności i porównywalności.

Obowiązek ten dotyczyć będzie sprawozdań jednostkowych jednostki, o której mowa w art. 3 ust. 1e pkt 1-6 UoR (tzw. jednostki zaufania publicznego) będące spółkami kapitałowymi, spółkami komandytowo-akcyjnymi lub takimi spółkami jawnymi lub komandytowymi, których wszystkimi wspólnikami ponoszącymi nieograniczoną odpowiedzialność są spółki kapitałowe, spółki komandytowo-akcyjne lub spółki z innych państw o podobnej do tych spółek formie prawnej, pod warunkiem, że w roku obrotowym, za który sporządzają sprawozdanie finansowe, oraz w roku poprzedzającym ten rok przekraczają następujące wielkości:

  • 500 osób – w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty oraz
  • 85.000 000 zł – w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego lub 170.000.000 zł – w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy.

Z kolei w przypadku skonsolidowanych sprawozdań takie dane ma obowiązek ujawnić jednostka dominująca spełniająca łącznie następujące warunki:

  • jest jednostką, o której mowa w art. 3 ust. 1e pkt 1-6 UoR (tzw. jednostki zaufania publicznego),
  • jest spółką kapitałową, spółką komandytowo-akcyjną lub taką spółką jawną lub komandytową, której wszystkimi wspólnikami ponoszącymi nieograniczoną odpowiedzialność są spółki kapitałowe, spółki komandytowo-akcyjne lub spółki z innych państw o podobnej do tych spółek formie prawnej oraz
  • jest jednostką dominującą grupy kapitałowej, jeżeli łączne dane jednostki dominującej oraz wszystkich jednostek zależnych każdego szczebla na dzień bilansowy roku obrotowego oraz na dzień bilansowy roku poprzedzającego rok obrotowy:
  • po dokonaniu wyłączeń konsolidacyjnych przekraczają wielkości 500 osób – w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty oraz 85.000.000 zł – w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego lub 170 000.000 zł – w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy, albo
  • przed dokonaniem wyłączeń konsolidacyjnych przekraczają wielkości 500 osób – w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty, oraz 102.000.000 zł – w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego lub 204.000.000 zł – w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy.

Ogólne wymogi co do treści tego sprawozdania lub oświadczenia będącego częścią sprawozdania z działalności zawiera art. 49b ust. 2 i 3 UoR. Wybór formy należy do kierownika jednostki.

Ważne 
Sporządzenie przez jednostkę oświadczenia na temat informacji niefinansowych lub sprawozdania na temat informacji niefinansowych jest równoznaczne ze spełnieniem przez nią minimalnych obowiązków sprawozdawczych określonych w art. 49 ust. 3 pkt 2 nałożonych na jednostki, które nie zostaną objęte obowiązkiem rozbudowanego raportowania informacji niefinansowych.

Sporządzając sprawozdanie na temat informacji niefinansowych należy zastosować ogólne zasady dotyczące też sporządzania sprawozdań finansowych. Oznacza to, iż odpowiedzialny za nie jest kierownik jednostki. Natomiast kierownik oraz członkowie rady nadzorczej lub innego organu nadzorującego jednostki są odpowiedzialni za zapewnienie, aby sprawozdanie to lub oświadczenie spełniały wymagania przewidziane w ustawie (art. 4a ust. 1). W art. 49b zawarto zasady prezentowania, w tym publikowania, tych danych, a także warunki związane z korzystaniem ze zwolnienia ze sporządzania. W odniesieniu do grup kapitałowych wymogi związane ze sporządzaniem takich informacji zawarto w art. 55 ust. 2a-2e UoR.