W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies. Korzystając z naszej strony akceptujesz zasady Polityki Cookie.
  • Zasady prawidłowego księgowania VAT w jednostkach budżetowych w roku 2017
Biuletyn:

Zasady prawidłowego księgowania VAT w jednostkach budżetowych w roku 2017

03 stycznia 2017

Tomasz Wojtania |

Wiele się ostatnio dzieje wokół podatku VAT. Podobno likwiduje się lukę w VAT. Gdyby to była prawda, to klauzula przeciwdziałania unikaniu opodatkowania dotyczyłaby również podatku VAT. A nie dotyczy. Sam VAT oddano pod jurysdykcję TSUE i KE, co oznacza utratę kontroli nad podatkiem przez nasz kraj i oddanie potencjalnych sporów o VAT pod jurysdykcję obcych sądów. Sprawa nieistniejącej Gminy Wrocław i ustawy o szczególnych zasadach rozliczeń podatku od towarów i usług oraz dokonywania zwrotu środków publicznych przeznaczonych na realizację projektów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub od państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu przez jednostki samorządu terytorialnego (tzw. specustawa VAT) dowodzi, jak mylne są wyroki TSUE i jak wiele błędów popełniły osoby odpowiedzialne za system podatku VAT w Polsce w Ministerstwie Finansów.

Dziś już oczywiste jest to, że centralizacja rozliczeń VAT w samorządach powoduje, iż  Polska będzie zmuszona wycofać z deklaracji przekazywanych do Komisji Europejskiej wydatki poniesione na niekwalifikowalny VAT. Co spowoduje obniżenie wartości wydatków kwalifikowalnych zadeklarowanych do KE o około 30 miliardów złotych. I taką niepotrzebną stratę dla budżetu państwa zaksięgujemy w najbliższych latach.

Centralizacja rozliczeń VAT w samorządach powoduje destrukcję systemu finansów publicznych, gdyż jeśli samorządy będą odliczać podatek VAT, to dochody straci budżet państwa. A jeśli samorządy nie będą odliczać VAT i będą płacić VAT należny, to one stracą około 23% swych dochodów. Tym bardziej, iż nie ma już zwolnienia z podatku VAT z transakcji pomiędzy jednostkami budżetowymi, co oznacza, iż samorządy będą miały dodatkowe straty z tytułu rozrachunków ze swoimi jednostkami nie objętymi centralizacją VAT oraz z innymi jednostkami budżetowymi, z innych jednostek samorządu terytorialnego oraz jednostkami państwowymi. Zniszczono zatem stabilność systemu finansów publicznych w Polsce.

Marnuje się środki publiczne samorządów na Jednolity Plik Kontrolny, którego formalnie samorządy nie muszą generować, gdyż nigdy żadna gmina, żaden powiat, żadne województwo nie prowadziło i nie prowadzi ksiąg rachunkowych jako osoby prawnej. I nie ma takiego obowiązku przynajmniej do końca roku 2017. Nie jest owa osoba prawna również pracodawcą, gdyż jest nią na przykładzie wójta urząd gminy. A każdy urząd jest jednostką budżetową, czyli z mocy prawa jest jednostką niemającą osobowości prawnej. A zatem kryteria obligujące samorząd do generowania JPK nie są spełnione. A nawet gdyby je uznać za spełnione, to i tak JPK w JST nie ma sensu, gdyż JST posługują się więcej niż jednym numerem NIP.

Nie dość, że powstał niezły bałagan przy ustalaniu jednostek objętych i nie objętych centralizacją VAT, to wszystkie jednostki budżetowe i samorządowe zakłady budżetowe objęte centralizacją VAT począwszy od 1 stycznia 2017 roku mają błędnie prowadzone księgi rachunkowe, gdyż Ministerstwo Finansów błędnie przeprowadziło centralizację VAT w samorządach. Zamiast wdrożyć rozwiązanie lansowane przez Departament VAT MF, czyli każda jednostka budżetowa do VAT posługuje się NIP osoby prawnej, a do innych spraw posługuje się NIP jednostki budżetowej, czyli jednostki niemającej osobowości prawnej, powinno się zastosować rozwiązanie analogiczne, jak w podatkowych grupach kapitałowych. Każda jednostka objęta wykazem, o którym mowa w art. 5 ustęp 2 specustawy VAT, powinna posługiwać się swoim numerem NIP na fakturach VAT (jako jednostki budżetowej objętej wspólnym rozliczeniem VAT).

Następnie urząd (analogicznie jak CIT w PGK) powinien sporządzać tzw. skonsolidowaną „techniczną” deklarację VAT z NIP gminy jako osoby prawnej, gdyż zgodnie z prawem samorządowym wójt wykonuje zadania gminy przy pomocy urzędu. Urząd ten de facto reprezentuje przecież gminę. Ponieważ jednak jednostki niemające osobowości prawnej posługują się NIP osoby prawnej, formalnie innej jednostki sektora finansów publicznych, to oznacza, iż w bilansach za rok 2017 będą sumowane np. zobowiązania osoby prawnej z zobowiązaniami jednostki niemającej osobowości prawnej (patrz bilans pasywa pozycja C.II.1 z NIP osoby prawnej będzie sumowana z pozycją C.II.3-4 z NIP jednostki niemającej osobowości prawnej). A zatem wszystkie samorządowe bilanse będą błędnie sporządzone. Same zaś księgi rachunkowe są już dziś prowadzone wadliwie, w świetle art. 193 paragraf 3 ustawy Ordynacja podatkowa, gdyż naruszają zasady wynikające z art. 40 ustawy o finansach publicznych.

Jakby tego było mało, Ministerstwo Finansów opublikowało na swych stronach internetowych kolejną broszurę „Centralizacja rozliczeń VAT w JST – dodatkowe wyjaśnienia”, w której w czwartym pytaniu i odpowiedzi myli VAT naliczony z VAT należny (pytanie dotyczy VAT naliczony, a odpowiedź VAT należny).

Co więcej, w świetle pierwszego pytania i pierwszej odpowiedzi, samorządy powinny wykazywać w sprawozdaniu RB-27S swe dochody w kwotach netto (bez podatku VAT). Natomiast w świetle czwartej odpowiedzi, samorządy w sprawozdaniu RB-28S powinny wykazywać wydatki w kwotach brutto. Co spowoduje, iż za rok 2017 powstaną w samorządach gigantyczne deficyty budżetowe.

Skoro sprawozdania Rb-27S i Rb-28S stanowią podstawę zapisów w księgach organu budżetowego (finansowego), czyli załącznika nr 2 rozporządzenia ministra finansów z 5 lipca 2010 w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, to chyba jest oczywiste, iż skoro dochody budżetowe miałyby być ujmowane w kwotach netto, a wydatki budżetowe w kwotach brutto, to powstaną deficyty budżetowe.

Tym samym księgowość i sprawozdawczość budżetowa musi być uznana za nierzetelną. Nierzetelną, gdyż będzie niezgodna ze stanem faktycznym. Tak się jednak nie musi stać. Wystarczy bowiem, aby samorządy zamiast broszury z kompromitującymi MF wyjaśnieniami stosowały art. 7 Konstytucji. Czyli działały w ramach i w granicach prawa.

Kryterium tym powinny również kierować się Regionalne Izby Obrachunkowe. Niestety tak się nie dzieje. Co więcej, jak wynika z pisma z 12 października 2016 roku KRRIO-0718/11/48/2016, Krajowa Rada Regionalnych Izb Obrachunkowych uważa, iż nie jest możliwe przedstawienie jednego sposobu księgowania VAT w samorządach. Zdaniem KRRIO system ewidencji scentralizowanych rozliczeń podatku VAT powinien zapewnić JST właściwą wycenę dochodów budżetowych (bez podatku VAT, który stanowi dochód budżetu państwa) oraz wydatków budżetowych, które nie powinny być zawyżane o podlegający odliczeniu w danym roku podatek naliczony. KRRIO uważa, iż przepisy rozporządzenia ministra finansów z 5 lipca 2010 nie określają szczególnych zasad ewidencji operacji związanych z rozliczeniami podatku VAT.

KRRIO się myli, gdyż co udowodniono na załączonych schematach księgowań,  wystarczy przestrzegać obecnie obowiązujących przepisów i stosować do nich odpowiednią treść ekonomiczną.

Wszystko również wskazuje na to, iż KRRIO myli dochody z przychodami, a wydatki z kosztami. 

Podobnie od lat myli się Ministerstwo Finansów, które już w piśmie BPI-4071/93c/2007/1189 z 9 sierpnia 2007 roku pisze, iż państwowe i samorządowe jednostki budżetowe będące podatnikami VAT powinny klasyfikować wydatki budżetowe z tytułu podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT otrzymanych od dostawcy, podlegającego odliczeniu do paragrafu 453. Natomiast wpływy podatku należnego uwzględniają w łącznej sprzedaży towarów i usług i zaliczają na rachunek bieżący dochodów do tego paragrafu klasyfikacji dochodów, do którego zalicza się dochód dotyczący sprzedaży usługi lub towaru. Jednostki podatek naliczony niepodlegający odliczeniu po podatku należnego klasyfikują do paragrafu, do którego zaliczony jest wydatek lub koszt nabycia. Jednostki przelewają VAT należny z rachunku bieżącego dochodów, pomniejszając wpływy paragrafu dochodów, w którym sklasyfikowana została należność z tytułu sprzedaży na rachunek bieżący wydatków w części odpowiadającej podatkowi naliczonemu podlegającemu odliczeniu, pomniejszając wydatki paragrafu 453, na rachunek urzędu skarbowego w pozostałej części. Zwroty VAT powinny zdaniem MF być zaliczone na rachunek bieżący wydatków, pomniejszając wydatki paragrafu 453.

Ponieważ samorządowe jednostki budżetowe nie mają obowiązku prowadzenia subkonta dochodów i subkonta wydatków, w praktyce stosują tzw. zasadę księgowania „VAT z konta dochodów”. Od lat zatem jednostki budżetowe księgują VAT metodą „z konta dochodów”, a paragraf 453 błędnie stosują również do VAT naliczonego. Zasada powiązania jednostki budżetowej z budżetem tzw. metodą brutto od lat jest zatem łamana w jednostkach budżetowych gmin, powiatów, województw przez błędne księgowanie podatku VAT, oparte na modelu ewidencyjnym dla państwowych jednostek budżetowych.

Jeżeli podatek VAT stanowi niewątpliwie dochody budżetu państwa, jeśli jednostki budżetowe pokrywają swoje wydatki z budżetu, a dochody odprowadzają do budżetu, jeżeli podatek VAT należny jest niewątpliwie zobowiązaniem podatnika,  jeśli od 1 stycznia 2017 roku JST wspólnie rozliczają podatek VAT ze wszystkimi jednostkami objętymi centralizacją VAT, to w świetle art. 249 ustęp 3 ustawy o finansach publicznych podatek VAT należny powinien być rozliczany w księgach urzędu gminy, starostwa powiatowego, urzędu marszałkowskiego jako jednostki budżetowej i powinien być ujęty w jej planie finansowym. Potwierdzają to art. 33 ustawy o samorządzie gminnym, art. 33 ustawy o samorządzie powiatowym i art. 45 ustawy o samorządzie województwa. Począwszy najpóźniej od 1 stycznia 2017 roku VAT należny to przecież zobowiązanie i wydatek jednostki samorządu terytorialnego.

Okazuje się jednak, iż jednostki budżetowe, czyli urzędy gmin i miast, starostwa powiatowe, urzędy marszałkowskie nie ujmują zobowiązania z tytułu podatku należnego w sprawozdaniach RB-28S, gdyż wskutek niezbyt trafnych interpretacji księgowany jest on metodą „z konta dochodów”. Oznacza to, iż zobowiązanie z tytułu VAT należny regulowane jest z konta dochodów budżetowych, a w sprawozdaniach o dochodach RB27s należności są wykazywane w kwotach netto, podobnie jak dochody budżetowe. Taka prezentacja danych niewątpliwie narusza obowiązujące przepisy prawa, a szczególnie ustawę o rachunkowości.

Chodzi tu o art. 28 ustęp 11 i art. 28 ustęp 1 pkt 10 ustawy o rachunkowości.

Artykuł 28 ustęp 11 ustawy o rachunkowości dotyczy wyceny na moment początkowego ujęcia m.in. należności i zobowiązań. W świetle przepisów ustawy o rachunkowości na dzień nabycia lub powstania należności i zobowiązania ujmuje się w księgach rachunkowych w wartości nominalnej. Jednakże za sprawą wyżej opisanych interpretacji MF i KRRIO prawie nikt w Polsce nie stosuje w praktyce tego przepisu.

Taki sam problem dotyczy dochodów i wydatków budżetowych, czyli aktywów pieniężnych, o których mowa w art. 3 ustęp 1 pkt 25 ustawy o rachunkowości. Zgodnie z art. 28 ustęp 1 pkt 10 ustawy o rachunkowości, aktywa pieniężne, czyli dochody i wydatki budżetowe wycenia się w wartości nominalnej.

Przecież, co dość jasno jest zapisane w paragrafie 8 rozporządzenia ministra finansów z 16 stycznia 2014 roku w sprawie sprawozdawczości budżetowej, dane wykazywane w sprawozdaniach jednostkowych wyraża się w złotych i groszach stosownie do zasad obowiązujących przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych. Zgodnie z paragrafem 9 rozporządzenia kierownicy jednostek i naczelnicy urzędów skarbowych są obowiązani sporządzać sprawozdania rzetelnie i prawidłowo pod względem merytorycznym i formalno-rachunkowym. Kwoty wykazane w sprawozdaniach powinny być zgodne z danymi wynikającymi z ewidencji księgowej.

Przykładowo jeśli jednostka budżetowa dokona sprzedaży w kwocie brutto 123 zł i księguje zdarzenia metodą „z konta dochodów”, to zapisy księgowe wyglądają następująco:
Faktura netto: Wn 221 Ma 720 kwota 100 zł
Podatek należny; Wn 221 MA 225 kwota 100 zł
Zapłata za fakturę: Wn 130 MA 221 kwota 123 zł
Przelew do budżetu zrealizowanych dochodów budżetowych: Wn 222 MA 130 kwota 100 zł
Przelew Vat należnego do US :Wn 225 MA 130 kwota 23 zł
Przeksięgowanie pod RB27s dochodów budżetowych: Wn 800 MA 222 kwota 100 zł.

Jeśli przyjrzeć się bliżej tym pozornie prawidłowym księgowaniom, zgodnym z wyjaśnieniami MF i KRRIO, to można zauważyć, że coś tu nie gra. Chodzi o sprawozdanie RB27s, w którym należności wykazywane są na moment początkowego ich ujęcia w kwocie netto, a powinny być w wartości nominalnej oraz dochody budżetowe, które również są wykazywane w kwocie netto, a powinny być w wartości nominalnej. Dodatkowo zobowiązanie z tytułu VAT należny nie jest wykazywane w sprawozdaniu RB28s, podobnie jak wydatek z tego tytułu i przelew do US. A przecież w sprawozdaniu RB-28S zobowiązania i wydatki również powinny być wykazane w wartości nominalnej.

Oznacza to tylko jedno: jednostki księgujące podatek VAT według zaleceń MF i KRRIO mają nierzetelnie prowadzone księgi i nierzetelnie sporządzają sprawozdania budżetowe. Płacąc VATz konta dochodów wpadają w dyscyplinę finansów publicznych, podobnie jak wykazując dane niezgodnie z ewidencją księgową.

Wszystko się wyjaśnia po lekturze przepisów normujących zasady ustalania wyniku finansowego.

Zgodnie z art. 42 ustęp 2 ustawy o rachunkowości m.in. w jednostkach i zakładach budżetowych wynik działalności operacyjnej stanowi różnicę między przychodami netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów, z uwzględnieniem dotacji, opustów, rabatów i innych zwiększeń lub zmniejszeń, bez podatku od towarów i usług oraz innych podatków bezpośrednio związanych z obrotem, oraz pozostałymi przychodami operacyjnymi, a wartością sprzedanych produktów, towarów i materiałów wycenionych w kosztach wytworzenia albo cenach nabycia, albo zakupu, powiększoną o całość poniesionych od początku roku obrotowego kosztów ogólnych zarządu, sprzedaży produktów, towarów i materiałów oraz pozostałych kosztów operacyjnych.

Artykuł 42 ustęp 2 ustawy o rachunkowości wyraźnie zatem stanowi, iż wynik działalności operacyjnej podmiotu, który stosuje ustawę o rachunkowości, nie obejmuje podatku od towarów i usług oraz innych podatków bezpośrednio związanych z obrotem. To zaś oznacza, iż zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości model ewidencyjny w zakresie księgowego ujęcia dochodów i wydatków budżetowych z podatkiem VAT powinien być taki jak w załączeniu, a nie taki, jaki wynika z interpretacji MF i KRRIO. 

Oczywiste jest zatem, iż od lat mylone są dochody z przychodami, a wydatki z kosztami. Zgodnie z art. 40 ustęp 1 ustawy o finansach publicznych, jednostki sektora finansów publicznych prowadzą rachunkowość zgodnie z przepisami o rachunkowości, z uwzględnieniem zasad określonych w niniejszej ustawie. Rozdział 4 ustawy o rachunkowości normuje wycenę aktywów i pasywów oraz zasady ustalenia wyniku finansowego. 

Dodatkowym problemem jest cena nabycia. Artykuł 28 ustęp 1 pkt 1 ustawy o rachunkowości stanowi, iż środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne wycenia się według cen nabycia lub kosztów wytworzenia, lub wartości przeszacowanej (po aktualizacji wyceny środków trwałych), pomniejszonych o odpisy amortyzacyjne lub umorzeniowe, a także o odpisy z tytułu trwałej utraty wartości. Artykuł 28 ustęp 1 pkt 6 ustawy o rachunkowości stanowi, iż rzeczowe składniki aktywów obrotowych wycenia się według cen nabycia lub kosztów wytworzenia nie wyższych od cen ich sprzedaży netto na dzień bilansowy.

Cena nabycia, zgodnie z artykułem 28 ustęp 2 ustawy o rachunkowości, to cena zakupu składnika aktywów, obejmująca kwotę należną sprzedającemu, bez podlegających odliczeniu podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, a w przypadku importu powiększona o obciążenia o charakterze publicznoprawnym oraz powiększona o koszty bezpośrednio związane z zakupem i przystosowaniem składnika aktywów do stanu zdatnego do używania lub wprowadzenia do obrotu, łącznie z kosztami transportu, jak też załadunku, wyładunku, składowania lub wprowadzenia do obrotu, a obniżona o rabaty, opusty, inne podobne zmniejszenia i odzyski. Jeżeli nie jest możliwe ustalenie ceny nabycia składnika aktywów, a w szczególności przyjętego nieodpłatnie, w tym w drodze darowizny – jego wyceny dokonuje się według ceny sprzedaży takiego samego lub podobnego przedmiotu.

Jeżeli zatem jednostki budżetowe objęte centralizacją VAT, prowadzą w imieniu jednostki samorządu terytorialnego ewidencję zakupu i sprzedaży i rozliczają podatek VAT na zasadach ogólnych, bezpośrednio lub pośrednio (współczynnikiem lub prewspółczynnikiem), to podlegający odliczeniu podatek VAT nie może stanowić elementu ceny nabycia środka trwałego (w tym niskocennego środka trwałego), wartości niematerialnej i prawnej oraz rzeczowych składników aktywów obrotowych (np. materiałów). Sprawa się komplikuje, jeśli zakup jest na jednej jednostce, sprzedaż na innej, a rozliczenie na urzędzie. Załączone schematy księgowań dowodzą, iż da się ten problem rozwiązać.

Podobne zasady dotyczą środków trwałych w budowie, które zgodnie z art. 28 ustęp 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości wycenia się w wysokości ogółu kosztów pozostających w bezpośrednim związku z ich nabyciem lub wytworzeniem, pomniejszonych o odpisy z tytułu trwałej utraty wartości. Zgodnie bowiem z art. 28 ustęp 8 ustawy o rachunkowości, cena nabycia i koszt wytworzenia środków trwałych w budowie, środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych obejmuje ogół ich kosztów poniesionych przez jednostkę za okres budowy, montażu, przystosowania i ulepszenia, do dnia bilansowego lub przyjęcia do używania, w tym również:

  1. niepodlegający odliczeniu podatek od towarów i usług oraz podatek akcyzowy;
  2. koszt obsługi zobowiązań zaciągniętych w celu ich finansowania i związane z nimi różnice kursowe, pomniejszony o przychody z tego tytułu.

Jeżeli zatem podatek VAT nie podlega odliczeniu, to jego nieodliczona wysokość zwiększa wartość środka trwałego w budowie, środka trwałego (w tym niskocennego środka trwałego), wartości niematerialnej i prawnej oraz rzeczowych składników aktywów obrotowych.

Podsumowując: dochody i wydatki budżetowe ujmuje i wykazuje się w wartości nominalnej, należności i zobowiązania budżetowe ujmuje i wykazuje się w wartości nominalnej, a przychody i koszty netto (bez VAT), chyba że mamy VAT niepodlegający odliczeniu.

Aby można było myśleć o prawidłowej ewidencji księgowej po obowiązkowej najpóźniej od 1 stycznia 2017 roku centralizacji rozliczeń podatku VAT w samorządach, niezbędne jest stosowanie konta 300 – Rozliczenie zakupu. Trzeba to konto dodać do polityki rachunkowości na rok 2017.

Na stronie Wn konta powinno się ujmować faktury VAT łącznie z naliczonym podatkiem VAT, a na stronie Ma:

  • naliczony podatek VAT do rozliczenia z urzędem skarbowym bezpośrednio lub po spełnieniu określonych warunków;
  • naliczony podatek VAT niepodlegający zwrotowi lub odliczeniu od podatku należnego, dotyczący składników majątku obrotowego, zwiększający ich wartość lub obciążający właściwe koszty albo rozliczenia międzyokresowe kosztów czynne;
  • naliczony podatek VAT niepodlegający zwrotowi lub odliczeniu od podatku należnego, dotyczący środków trwałych, inwestycji rozpoczętych oraz wartości niematerialnych i prawnych, zwiększający ich wartość.

Problem tkwi w tym, że lwia część jednostek nie ma takiego konta w swojej polityce rachunkowości.

Myli się zatem KRRIO, twierdząc, iż przepisy nie określają zasad ewidencji księgowej podatku VAT. Wystarczy je tylko znać, stosować odpowiednią treść ekonomiczną i zasady wyceny.

To co się dzieje w praktyce jest również niezgodne z Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości dla Sektora Publicznego i zostało poddane analizie w ramach prac nad Raportem Banku Światowego „Porównanie polskich przepisów rachunkowości sektora publicznego z międzynarodowymi standardami rachunkowości sektora publicznego (MSRSP)”.

Czas najwyższy, aby nasze władze uchyliły specustawę VAT i usunęły ze stron ministerstwa naruszającą polskie prawo bilansowe broszurę z dodatkowymi wyjaśnieniami.

 

Księgowanie rozliczenia podatku VAT w jednostce budżetowej - model podstawowy

Numery kont są zgodne z opisem zawartym w załączniku nr 3 rozporządzenia ministra finansów z 5 lipca 2010 roku w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Opisy dekretów:

1, 1a. F-ra VAT księgowania:  WN 221 kwota brutto, MA 720 kwota netto, MA 225 kwota VAT należny jako zobowiązanie jednostki (1a).  Zobowiązanie to należy wykazać w RB-28s paragraf 453.
2. Zapłata za f-rę VAT kwota brutto (wpływ dochodów w wartości nominalnej). WB nominalnie (brutto).
3. Odprowadzenia zrealizowanych kasowo dochodów do budżetu (wpłata na organ JST). WB nominalnie (brutto).
4. Rozliczenie zrealizowanych dochodów budżetowych. RB-27s, RB-27 należności w wartości nominalnej (brutto), dochody budżetowe w wartości nominalnej (brutto). Na koniec roku należności w kwocie wymaganej zapłaty (brutto).
5. Przeksięgowanie osiągniętych przychodów na wynik finansowy na 31.12. kwota netto (bez VAT należny).
6. Wpływ środków na wydatki na VAT należny. WB paragraf 453.
7. Zapłata zobowiązania z tyt. VAT należny. WB  paragraf 453.
8. Rozliczenie poniesionych wydatków budżetowych. RB-28s, RB-28 wydatki budżetowe w wartości nominalnej (VAT należny paragraf 453). Na koniec roku zobowiązania w kwocie wymagającej zapłaty. Saldo konta 800 podobnie jako konto 860 ustalone jest na kwotę netto. A=P.

W  sprawozdaniu RB-28s, RB-28 nie wykazuje się paragrafu 453 w zakresie zakupu i VAT naliczonego, gdyż zobowiązaniem jednostki jest nie VAT naliczony, lecz VAT należny.
Uwaga na błędne interpretacje KRRIO i MF związane z wykonywaniem budżetu państwa. Chodzi o rozporządzenie ministra finansów z 15 stycznia 2014 roku w sprawie szczegółowego sposobu wykonywania budżetu państwa. Zgodnie z paragrafem 4 ust. 3 rozporządzenia, państwowe jednostki budżetowe zrealizowany w dochodach jednostki podatek od towarów i usług odprowadzają na właściwe rachunki na zasadach i w terminach określonych w odrębnych przepisach. Nie oznacza to jednak, iż jednostki mają prawo zmieniać zasady wyceny należności i zobowiązań oraz aktywów pieniężnych określonych przepisami ustawy o rachunkowości.
Zgodnie z art. 28 ustęp 1 pkt 10, dochody i wydatki budżetowe mają być wyceniane w wartości nominalnej. Zgodnie z art. 28 ust 11 ustawy o rachunkowości, należności i zobowiązania na moment początkowego ich ujęcia również mają być wyceniane w wartości nominalnej.
Przepisy o sprawozdawczości budżetowej odwołują się do zasad obowiązujących przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych.

 

Księgowanie zakupu i sprzedaży z VAT w jednostce budżetowej nie podlegającej centralizacji rozliczeń w VAT
Numery kont są zgodne z opisem zawartym w załączniku nr 3 rozporządzenia ministra finansów z 5 lipca 2010 roku w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
Opisy dekretów:
1, 1a. F-ra VAT sprzedaż: Wn 221 kwota brutto, MA 720 kwota netto. 1a Ma 225 kwota VAT należny. Zobowiązanie jednostki budżetowej z tytułu VAT należny na koniec okresu po pomniejszeniu o VAT naliczony do odliczenia (dekret nr 11). Zobowiązanie to należy wykazać w RB-28s paragraf 453.
2. Zapłata za f-rę VAT kwota brutto (wpływ dochodów w wartości nominalnej). WB nominalnie (brutto).
3. Odprowadzenia zrealizowanych kasowo dochodów do budżetu JST (wpłata na organ) (w PJB do budżetu państwa). WB nominalnie (brutto).
4. Rozliczenie zrealizowanych dochodów budżetowych. RB-27s (RB-27) należności w wartości nominalnej, dochody budżetowe w wartości nominalnej (brutto).
5. Przeksięgowanie osiągniętych przychodów na wynik finansowy na 31.12. w kwocie netto. Zgodnie z art. 42 ustęp 2 ustawy o rachunkowości wynik działalności operacyjnej nie obejmuje m.in. podatku VAT.
6. Wpływ środków na wydatki na VAT należny. WB paragraf 453.
7. Zapłata zobowiązania z tytułu VAT należny. WB  paragraf 453.
8. Wpływ środków na wydatki kwota brutto. WB.
9. Zapłata za f-rę VAT kwota brutto należna kontrahentowi.
10. F-ra VAT za zakupioną usługę lub zakupione materiały lub zakupione środki trwałe, w tym niskocenne, zakupione inwestycje, zakupione wartości niematerialne i prawne z naliczonym podatkiem VAT częściowo lub w całości do odliczenia lub bez odliczenia podatku VAT.
11. Odliczenie podatku VAT częściowo lub w całości. Zmniejszenie zobowiązań z tytułu VAT należny o podlegający odliczeniu VAT naliczony.
12,12a. Niepodlegający odliczeniu podatek VAT (12a) oraz kwota netto f-ry VAT (12) na właściwe konto kosztów.
13,13a. Niepodlegający odliczeniu podatek VAT (13a) oraz kwota netto f-ry VAT (13) dotyczący zakupu składników majątku obrotowego zwiększający ich wartość.
14,14a. Niepodlegający odliczeniu podatek VAT (14a) oraz kwota netto f-ry VAT (14) dotyczący środków trwałych, pozostałych środków trwałych, inwestycji rozpoczętych oraz wartości niematerialnych i prawnych (i innych składników majątku trwałego), zwiększający ich wartość.
15. Przeksięgowanie poniesionych kosztów na wynik finansowy na 31.12.
16. Rozliczenie poniesionych wydatków budżetowych. W  RB-28s (Rb-28) nie wykazuje się paragrafu 453 w zakresie zakupu i VAT naliczonego, gdyż zobowiązaniem jednostki uznanej za samodzielnego podatnika VAT jest nie VAT naliczony, lecz VAT należny. Zobowiązania dotyczące zakupu usług i aktywów trwałych lub obrotowych wykazuje się w wartości nominalnej, podobnie jak wydatki budżetowe, które również wykazuje się w wartości nominalnej we właściwym paragrafie klasyfikacji budżetowej. Zobowiązania i wydatki budżetowe dotyczące VAT należnego wykazuje się w wartości nominalnej paragraf 453. Na koniec roku zobowiązania wykazuje się w kwocie wymagającej zapłaty.
17. Zwrot nadwyżki VAT naliczony nad VAT należny dotyczący danego roku budżetowego ujęty jako zwrot wydatków budżetowych, kasowo zrealizowany (zaksięgowany) na subkoncie wydatków (WB z subkonta wydatków).
18. Przeksięgowanie zwrotu nadwyżki VAT naliczony nad VAT należny dotyczący danego roku budżetowego ujęty jako zwrot wydatków budżetowych (księgowanie analogiczne jak do zwrotu niewykorzystanych środków na wydatki) (PK).
19. Rozliczenie zwrotu nadwyżki Vat naliczony nad VAT należny dotyczący danego roku budżetowego ujęty jako zwrot wydatków budżetowych na fundusz jednostki na 31.12 (PK).
20. Zwrot nadwyżki VAT naliczony nad VAT należny dotyczący poprzedniego roku (ubiegłych lat budżetowych) ujęty jako dochód budżetowy, kasowo zrealizowany (zaksięgowany) na subkoncie dochodów (WB z subkonta dochodów).
21,21a. Planowe i jednorazowe odpisy umorzeniowe (amortyzacyjne). Księgowanie odpisów umorzeniowych planowych (dekret nr 21 - Wn400/Ma071) i jednorazowych (dekret nr 21a - Wn401/Ma072). Księgowania na podstawie PK.
22. Przeksięgowanie na wynik działalności operacyjnej podstawowej poniesionych kosztów odpisów umorzeniowych (amortyzacyjnych) dotyczących danego roku (patrz dekret nr 21, 21a). Księgowania na podstawie PK.
(Na schemacie nie uwzględniono przypadku dot. RMK czynne).

 

Księgowanie zakupu i sprzedaży z VAT w jednostce budżetowej podlegającej centralizacji rozliczeń w VAT sporządzającej tzw. cząstkową deklarację VAT -  centralizacja VAT wersja 1
Numery kont są zgodne z opisem zawartym w załączniku nr 3 rozporządzenia ministra finansów z 5 lipca 2010 roku w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Opisy dekretów:
1, 1a. F-ra VAT sprzedaż: Wn 221 kwota brutto, MA 720 kwota netto. 1a Ma 225 kwota VAT należny. Zobowiązanie jednostki budżetowej z tytułu VAT należny na koniec okresu po pomniejszeniu o VAT naliczony do odliczenia (dekret nr 11). Zobowiązanie to według stanu na koniec miesiąca należy wykazać w RB-28s paragraf 453.
2. Zapłata za f-rę VAT kwota brutto (wpływ dochodów w wartości nominalnej). WB nominalnie (brutto).
3. Odprowadzenia zrealizowanych kasowo dochodów do budżetu JST (wpłata na organ). WB nominalnie (brutto).
4. Rozliczenie zrealizowanych dochodów budżetowych. RB-27s należności w wartości nominalnej, dochody budżetowe w wartości nominalnej (brutto).
5. Przeksięgowanie (wyksięgowanie) salda zobowiązań z tytułu VAT należny i przekazanie go do rozliczenia w urzędzie w tzw. „skonsolidowanej deklaracji VAT”. PK na podstawie tzw. „cząstkowej deklaracji VAT” z VAT należnym, sporządzonej przez jednostkę budżetową dokonującą zakupu i sprzedaży z VAT na dzień przekazania (sporządzenia) do urzędu (większy VAT należny).
6. Przeksięgowanie (wyksięgowanie) salda należności z tytułu nadwyżki VAT naliczony nad VAT należnym i przekazanie go do rozliczenia w urzędzie w tzw. „skonsolidowanej deklaracji VAT”. PK na podstawie tzw. „cząstkowej deklaracji VAT” z VAT naliczonym, sporządzonej przez jednostkę budżetową dokonującą zakupu i sprzedaży z VAT na dzień przekazania (sporządzenia) do urzędu (większy VAT naliczony).
7. Przeksięgowanie osiągniętych przychodów na wynik finansowy na 31.12. w kwocie netto. Zgodnie z art. 42 ustęp 2 ustawy o rachunkowości wynik działalności operacyjnej nie obejmuje m.in. podatku VAT (Uwaga: patrz definicja ceny nabycia).
8. Wpływ środków na wydatki kwota brutto. WB.
9. Zapłata za f-rę VAT zakupową, kwota brutto należna kontrahentowi.
10. F-ra VAT za zakupioną usługę lub zakupione materiały lub zakupione środki trwałe, w tym niskocenne, zakupione inwestycje, zakupione wartości niematerialne i prawne z naliczonym podatkiem VAT częściowo lub w całości do odliczenia lub bez odliczenia podatku VAT.
11. Rozliczenie podatku VAT, odliczenie częściowo lub w całości VAT naliczonego w danej jednostce wykazywane w tzw. „cząstkowej deklaracji VAT”. Zmniejszenie zobowiązań z tytułu VAT należny o podlegający odliczeniu VAT naliczony występujący na poziomie danej jednostki budżetowej.
12,12a. Niepodlegający odliczeniu podatek VAT (12a) oraz kwota netto f-ry VAT (12) na właściwe konto kosztów.
13,13a. Niepodlegający odliczeniu podatek VAT (13a) oraz kwota netto f-ry VAT (13) dotyczący zakupu składników majątku obrotowego zwiększający ich wartość.
14,14a. Niepodlegający odliczeniu podatek VAT (14a) oraz kwota netto f-ry VAT (14) dotyczący środków trwałych, pozostałych środków trwałych, inwestycji rozpoczętych oraz wartości niematerialnych i prawnych (i innych składników majątku trwałego), zwiększający ich wartość.
15. Przeksięgowanie poniesionych kosztów na wynik finansowy na 31.12.
16. Rozliczenie poniesionych wydatków budżetowych. W  RB-28s nie wykazuje się paragrafu 453 w zakresie zakupu i VAT naliczonego, gdyż zobowiązaniem JST jest nie VAT naliczony, lecz VAT należny. Zobowiązania dotyczące zakupu usług i aktywów trwałych lub obrotowych wykazuje się w wartości nominalnej, podobnie jak wydatki budżetowe, które również wykazuje się w wartości nominalnej na właściwym paragrafie klasyfikacji budżetowej. Zobowiązania i wydatki budżetowe dotyczące VAT należnego wykazuje się w wartości nominalnej (paragraf 453) w księgach urzędu, co jest zgodne z art. 249 ustęp 3 ustawy o finansach publicznych. Na koniec roku zobowiązania wykazuje się w kwocie wymagającej zapłaty.
(Na schemacie nie uwzględniono m.in. przypadku dot. RMK czynne)

 

Księgowanie dochodów i wydatków budżetowych oraz zwrotów wydatków związanych z rozliczeniem podatku VAT w organie budżetowym (finansowym) - centralizacja VAT wersja 1
Numery kont są zgodne z opisem zawartym w załączniku nr 2 rozporządzenia ministra finansów z 5 lipca 2010 roku w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
Zgodnie z art. 249 ust. 3 ustawy o finansach publicznych, w planie finansowym urzędu jednostki samorządu terytorialnego ujmuje się wszystkie wydatki budżetowe nieujęte w planach finansowych innych jednostek budżetowych (…). Wynikający z rozliczenia tzw. „cząstkowych deklaracji VAT” podatek VAT należny wykazany w deklaracji VAT należy zatem zaplanować w planie finansowym urzędu jako jednostki budżetowej, a nie w organie budżetowym.
Opisy dekretów:
1. Wpływ zrealizowanych kasowo dochodów do budżetu JST (wpłata na organ) dotyczących zwrotu nadwyżki VAT naliczony nad VAT należny dotyczący poprzedniego roku (ubiegłych lat budżetowych) ujęty jako dochód budżetowy. WB nominalnie (brutto).
2. Rozliczenie zrealizowanych dochodów budżetowych. RB-27s należności w wartości nominalnej, dochody budżetowe w wartości nominalnej (brutto) (PK).
3. Przeksięgowanie zrealizowanych dochodów budżetowych na wynik wykonania budżetu na 31.12.(PK).
4. Przekazanie do urzędu środków na wydatki na VAT należny. WB paragraf 453.
5. Rozliczenie poniesionych wydatków budżetowych. W RB-28s nie wykazuje się paragrafu 453 w zakresie zakupu i VAT naliczonego, gdyż zobowiązaniem jednostki samorządu terytorialnego wspólnie rozliczającej podatek VAT ze wszystkimi (prawie) jednostkami organizacyjnymi objętymi centralizacją rozliczeń w VAT jest nie VAT naliczony, lecz VAT należny. Zobowiązania dotyczące zakupu usług i aktywów trwałych lub obrotowych wykazuje się w wartości nominalnej, podobnie jak wydatki budżetowe, które również wykazuje się w wartości nominalnej na właściwym paragrafie klasyfikacji budżetowej. Zobowiązania i wydatki budżetowe dotyczące VAT należnego wykazuje się w wartości nominalnej paragraf 453. Na koniec roku zobowiązania wykazuje się w kwocie wymagającej zapłaty.
6. Przeksięgowanie zrealizowanych wydatków budżetowych na wynik wykonania budżetu na 31.12.(PK).
7. Przeksięgowanie zwrotu na organ nadwyżki VAT naliczony nad VAT należny dotyczący danego roku budżetowego ujęty jako zwrot wydatków budżetowych (księgowanie analogiczne, jak do zwrotu niewykorzystanych środków na wydatki) (PK).

 

Księgowanie rozliczenia podatku VAT w księgach urzędu na podstawie tzw. cząstkowych deklaracji VAT - centralizacja VAT wersja 1
Numery kont są zgodne z opisem zawartym w załączniku nr 3 rozporządzenia ministra finansów z 5 lipca 2010 roku w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Opisy dekretów:
1. Przeksięgowanie (PK) na podstawie tzw. „cząstkowej deklaracji VAT” z VAT należnym salda zobowiązań z tytułu VAT należny, przyjętego do rozliczenia w urzędzie od jednostek objętych centralizacją VAT. Dekret ten dotyczy również przypadku, gdy sprzedaż dokonywana jest na jednej jednostce, w której powstaje VAT należny, zakup dokonywany jest na innej jednostce, w której powstaje VAT naliczony, który gmina odlicza na urzędzie (w księgach urzędu) na zasadach ogólnych.
2. Przeksięgowanie (PK) na podstawie tzw. „cząstkowej deklaracji VAT” z VAT naliczonym salda należności z tytułu VAT naliczony, przyjętego do rozliczenia w urzędzie od jednostek objętych centralizacją VAT. Dekret ten dotyczy również przypadku, gdy sprzedaż dokonywana jest na jednej jednostce, w której powstaje VAT należny, zakup dokonywany jest na innej jednostce, w której powstaje VAT naliczony, który gmina odlicza na urzędzie (w księgach urzędu) na zasadach ogólnych.
3. Wpływ środków na wydatki na VAT należny. WB paragraf 453.
4. Zapłata zobowiązania z tyt. VAT należny. WB  paragraf 453.
5. Rozliczenie poniesionych wydatków budżetowych. W RB-28s zobowiązania i wydatki budżetowe dotyczące VAT należnego wykazuje się w wartości nominalnej paragraf 453. Na koniec roku zobowiązania wykazuje się w kwocie wymagającej zapłaty.
6. Zwrot nadwyżki Vat naliczony nad VAT należny od US (WB).
7. Zwrot nadwyżki VAT naliczony nad VAT należny od US dotyczący danego roku budżetowego ujęty jako zwrot wydatków budżetowych, kasowo zrealizowany na subkoncie wydatków (o ile konto istnieje w urzędzie) lub na zmniejszenie wykonania wydatków stornem czarnym (WB).
8. Rozliczenie zwrotu nadwyżki VAT naliczony nad VAT należny dotyczący danego roku budżetowego ujęty jako zwrot wydatków budżetowych na fundusz jednostki na 31.12 (PK).
9. Zwrot nadwyżki VAT naliczony nad VAT należny od US dotyczący poprzedniego roku (ubiegłych lat budżetowych) ujęty jako dochód budżetowy, kasowo zrealizowany (zaksięgowany) na subkoncie dochodów (o ile konto istnieje w urzędzie) (WB).
10. Rozliczenie zrealizowanych dochodów budżetowych. RB-27s należności w wartości nominalnej, dochody budżetowe w wartości nominalnej (brutto). Uwaga na art. 42 ustęp 2 ustawy o rachunkowości.
11. Zaokrąglenia VAT zaliczone do pozostałych przychodów operacyjnych.
12. Zaokrąglenia VAT zaliczone do pozostałych kosztów operacyjnych.
Aby określić prawidłową wartość zobowiązania podatkowego (bądź nadwyżki podatku naliczonego nad należnym) za dany okres rozliczeniowy, urzędy na koniec okresu rozliczeniowego sumują odpowiednio dane z tzw. „cząstkowych deklaracjach VAT”  i „przenoszą" określone wartości do tzw. „skonsolidowanej deklaracji VAT”. Przy sporządzaniu tzw. „skonsolidowanej deklaracji VAT” należy pamiętać o zaokrągleniach. Do zaokrągleń stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 63 § 1 ustawy O.P., podstawę opodatkowania i kwotę podatku zaokrągla się do pełnych złotych w ten sposób, że końcówki kwot wynoszące mniej niż 50 groszy pomija się, a końcówki kwot wynoszące 50 i więcej groszy podwyższa się do pełnych złotych.
Urzędy sporządzające swoją tzw. cząstkową deklarację VAT powinny stosować odpowiednie dekrety ze schematu księgowań: KSIĘGOWANIE ZAKUPU I SPRZEDAŻY Z VAT W JEDNOSTCE BUDŻETOWEJ PODLEGAJĄCEJ CENTRALIZACJI ROZLICZEŃ W VAT SPORZĄDZAJĄCEJ TZW. CZĄSTKOWĄ DEKLARACJĘ VAT -  CENTRALIZACJA VAT wersja 1.
(Na schemacie nie uwzględniono przypadku dotyczącego przeksięgowania konta 760 i konta 761 na konto 860).

 

Księgowanie zakupu i sprzedaży z VAT w jednostce budżetowej podlegającej centralizacji rozliczeń VAT, sporządzającej tzw. cząstkową deklarację VAT – centralizacja VAT wersja 2
Numery kont są zgodne z opisem zawartym w załączniku nr 3 rozporządzenia ministra finansów z 5 lipca 2010 roku w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej za wyjątkiem konta 301 i konta 302.
Konto 301 – Rozliczenie VAT należnego wykazywanego w tzw. „cząstkowej deklaracji” VAT.
Konto 302 – Rozliczenie VAT naliczonego wykazywanego w tzw. „cząstkowej deklaracji” VAT

Opisy dekretów:
1, 1a. F-ra VAT sprzedaż: Wn 221 kwota brutto, MA 720 kwota netto. 1a Ma 225 kwota VAT należny. Zobowiązanie jednostki budżetowej z tytułu VAT należny na koniec okresu po pomniejszeniu o VAT naliczony do odliczenia (dekret nr 11). Zobowiązanie to należy wykazać w RB-28s paragraf 453.
2. Zapłata za F-rę VAT kwota brutto (wpływ dochodów w wartości nominalnej). WB nominalnie (brutto).
3. Odprowadzenia zrealizowanych kasowo dochodów do budżetu JST (wpłata na organ). WB nominalnie (brutto).
4. Rozliczenie zrealizowanych dochodów budżetowych. RB-27s należności w wartości nominalnej, dochody budżetowe w wartości nominalnej (brutto).
5. Przeksięgowanie (wyksięgowanie) według stanu na koniec miesiąca salda zobowiązań z tytułu VAT należny i przekazanie go do rozliczenia w urzędzie (PK). Dekret ten dotyczy również przypadku, gdy sprzedaż dokonywana jest na jednej jednostce, w której powstaje VAT należny, zakup dokonywany jest na innej jednostce, w której powstaje VAT naliczony, który gmina odlicza na urzędzie (w księgach urzędu) na zasadach ogólnych.
6. Przeksięgowanie tzw. „deklaracji cząstkowej” z VAT należnym, sporządzonej przez jednostkę budżetową dokonującą zakupu i sprzedaży z VAT i jej rozliczenie na dzień przekazania (sporządzenia) do urzędu (PK) (większy VAT należny).
7. Przeksięgowanie osiągniętych przychodów na wynik finansowy na 31.12. w kwocie netto. Zgodnie z art. 42 ustęp 2 ustawy o rachunkowości wynik działalności operacyjnej nie obejmuje m.in. podatku VAT (Uwaga: patrz definicja ceny nabycia).
8. Wpływ środków na wydatki kwota brutto. WB.
9. Zapłata za f-rę VAT zakupową, kwota brutto należna kontrahentowi.
10. F-ra VAT za zakupioną usługę lub zakupione materiały lub zakupione środki trwałe, w tym niskocenne, zakupione inwestycje, zakupione wartości niematerialne i prawne z naliczonym podatkiem VAT częściowo lub w całości do odliczenia lub bez odliczenia podatku VAT.
11. Rozliczenie podatku VAT, odliczenie częściowo lub w całości VAT naliczonego w danej jednostce wykazywane w tzw. „cząstkowej deklaracji”. Zmniejszenie zobowiązań z tytułu VAT należny o podlegający odliczeniu VAT naliczony występujący na poziomie danej jednostki budżetowej.
12,12a. Niepodlegający odliczeniu podatek VAT (12a) oraz kwota netto f-ry VAT (12) na właściwe konto kosztów.
13,13a. Niepodlegający odliczeniu podatek VAT (13a) oraz kwota netto f-ry VAT (13) dotyczący zakupu składników majątku obrotowego zwiększający ich wartość.
14,14a. Niepodlegający odliczeniu podatek VAT (14a) oraz kwota netto f-ry VAT (14) dotyczący środków trwałych, pozostałych środków trwałych, inwestycji rozpoczętych oraz wartości niematerialnych i prawnych (i innych składników majątku trwałego), zwiększający ich wartość.
15. Przeksięgowanie poniesionych kosztów na wynik finansowy na 31.12.
16. Przeksięgowanie VAT naliczonego z prawem do odliczenia od VAT należnego do rozliczenia na urzędzie. Dekret ten dotyczy przypadku, gdy sprzedaż dokonywana jest na jednej jednostce, w której powstaje VAT należny, zakup dokonywany jest na innej jednostce, w której powstaje VAT naliczony, który gmina rozlicza na urzędzie (w księgach urzędu) na zasadach ogólnych (analogicznie do opisu dekretu nr 5).
17. Przeksięgowanie (wyksięgowanie) według stanu na koniec miesiąca salda należności z tytułu nadwyżki VAT naliczony nad VAT należnym i przekazanie go do rozliczenia w urzędzie (PK).
18. Przeksięgowanie tzw. „deklaracji cząstkowej” z VAT naliczonym, sporządzonej przez jednostkę budżetową dokonującą zakupu i sprzedaży z VAT i jej rozliczenie na dzień przekazania (sporządzenia) do urzędu (PK) (większy VAT naliczony).
19. Rozliczenie poniesionych wydatków budżetowych. W  RB-28s nie wykazuje się paragrafu 453 w zakresie zakupu i VAT naliczonego, gdyż zobowiązaniem JST jest nie VAT naliczony, lecz VAT należny. Zobowiązania dotyczące zakupu usług i aktywów trwałych lub obrotowych wykazuje się w wartości nominalnej, podobnie jak wydatki budżetowe, które również wykazuje się w wartości nominalnej na właściwym paragrafie klasyfikacji budżetowej. Zobowiązania i wydatki budżetowe dotyczące VAT należnego wykazuje się w wartości nominalnej (paragraf 453) w księgach urzędu, co jest zgodne z art. 249 ustęp 3 ustawy o finansach publicznych. Na koniec roku zobowiązania wykazuje się w kwocie wymagającej zapłaty.
(Na schemacie nie uwzględniono przypadku dotyczącego RMK czynne).

 

Księgowanie dochodów i wydatków budżetowych oraz zwrotów wydatków związanych z rozliczeniem podatku VAT w organie budżetowym (finansowym) – centralizacja VAT wersja 2
Numery kont są zgodne z opisem zawartym w załączniku nr 2 rozporządzenia ministra finansów z 5 lipca 2010 roku w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
1. Wpływ zrealizowanych kasowo dochodów do budżetu JST (wpłata na organ) dotyczących zwrotu nadwyżki VAT naliczony nad VAT należny dotyczący poprzedniego roku (ubiegłych lat budżetowych) ujęty jako dochód budżetowy. WB nominalnie (brutto).
2. Rozliczenie zrealizowanych dochodów budżetowych. RB-27s należności w wartości nominalnej, dochody budżetowe w wartości nominalnej (brutto) (PK).
3. Przeksięgowanie zrealizowanych dochodów budżetowych na wynik wykonania budżetu na 31.12. (PK).
4. Przekazanie do urzędu środków na wydatki na VAT należny. WB paragraf 453.
5. Rozliczenie poniesionych wydatków budżetowych. W  RB-28s nie wykazuje się paragrafu 453 w zakresie zakupu i VAT naliczonego, gdyż zobowiązaniem jednostki samorządu terytorialnego wspólnie rozliczającej podatek VAT ze wszystkimi (prawie) jednostkami organizacyjnymi objętymi centralizacją rozliczeń w VAT jest nie VAT naliczony, lecz VAT należny. Zobowiązania dotyczące zakupu usług i aktywów trwałych lub obrotowych wykazuje się w wartości nominalnej, podobnie jak wydatki budżetowe, które również wykazuje się w wartości nominalnej we właściwym paragrafie klasyfikacji budżetowej. Zobowiązania i wydatki budżetowe dotyczące VAT należnego wykazuje się w wartości nominalnej paragraf 453. Na koniec roku zobowiązania wykazuje się w kwocie wymagającej zapłaty.
6. Przeksięgowanie zrealizowanych wydatków budżetowych na wynik wykonania budżetu na 31.12. (PK).
7. Przeksięgowanie zwrotu na organ nadwyżki Vat naliczony nad VAT należny dotyczący danego roku budżetowego ujęty jako zwrot wydatków budżetowych (księgowanie analogiczne jak do zwrotu niewykorzystanych środków na wydatki) (PK).

 

Księgowanie rozliczenia podatku VAT w księgach urzędu na podstawie tzw. cząstkowych deklaracji VAT – centralizacja VAT wersja 2
Numery kont są zgodne z opisem zawartym w załączniku nr 3 rozporządzenia ministra finansów z 5 lipca 2010 roku w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej za wyjątkiem konta 301 i konta 302.
Konto 301 – Rozliczenie VAT należnego wykazywanego w tzw. „cząstkowej deklaracji” VAT.
Konto 302 – Rozliczenie VAT naliczonego wykazywanego w tzw. „cząstkowej deklaracji” VAT

  1. Przeksięgowanie na koniec miesiąca salda zobowiązań z tytułu VAT należny przyjętego do rozliczenia w urzędzie (PK) od jednostek objętych centralizacją VAT. Dekret ten dotyczy również przypadku, gdy sprzedaż dokonywana jest na jednej jednostce, w której powstaje VAT należny, zakup dokonywany jest na innej jednostce, w której powstaje VAT naliczony, który gmina odlicza na urzędzie (w księgach urzędu) na zasadach ogólnych.
  2. Przeksięgowanie  rozliczenia tzw. „deklaracji cząstkowych” z VAT należnym, sporządzanych przez jednostki objęte centralizacją rozliczeń w VAT na dzień przekazania (sporządzenia) i wpłynięcia do urzędu (PK) (większy VAT należny).
  3. Wpływ środków na wydatki na VAT należny. WB paragraf 453.
  4. Zapłata zobowiązania z tyt. VAT należny. WB  paragraf 453.
  5. Rozliczenie poniesionych wydatków budżetowych. W  RB-28s zobowiązania i wydatki budżetowe dotyczące VAT należnego wykazuje się w wartości nominalnej paragraf 453. Na koniec roku zobowiązania wykazuje się w kwocie wymagającej zapłaty.
  6. Przeksięgowanie na koniec miesiąca salda VAT naliczonego z prawem do odliczenia od Vat należnego do rozliczenia na urzędzie od jednostek objętych centralizacją VAT. Dekret ten dotyczy m.in. przypadku, gdy sprzedaż dokonywana jest na jednej jednostce, w której powstaje VAT należny, zakup dokonywany jest na innej jednostce, w której powstaje VAT naliczony, który gmina rozlicza na urzędzie (w księgach urzędu) na zasadach ogólnych.
  7. Przeksięgowanie rozliczenia tzw. „deklaracji cząstkowych” z VAT naliczonym, sporządzanych przez jednostki objęte centralizacją w VAT z VAT i jej rozliczenie na dzień przekazania (sporządzenia) i wpłynięcia do urzędu (PK) (większy VAT naliczony).
  8. Zwrot nadwyżki Vat naliczony nad VAT należny (WB).
  9. Zwrot nadwyżki Vat naliczony nad VAT należny od US dotyczący danego roku budżetowego ujęty jako zwrot wydatków budżetowych, kasowo zrealizowany na subkoncie wydatków (o ile konto istnieje w urzędzie) lub na zmniejszenie wykonania wydatków stornem czarnym (WB).
  10. Rozliczenie zwrotu nadwyżki Vat naliczony nad VAT należny dotyczący danego roku budżetowego ujęty jako zwrot wydatków budżetowych na fundusz jednostki na 31.12 (PK).
  11. Zwrot nadwyżki VAT naliczony nad VAT należny od US dotyczący poprzedniego roku (ubiegłych lat budżetowych) ujęty jako dochód budżetowy, kasowo zrealizowany (zaksięgowany) na subkoncie dochodów (o ile konto istnieje w urzędzie) (WB).
  12. Rozliczenie zrealizowanych dochodów budżetowych. RB-27s należności w wartości nominalnej, dochody budżetowe w wartości nominalnej (brutto). Uwaga na art. 42 ustęp 2 ustawy o rachunkowości.

(Na schemacie nie uwzględniono przypadku dotyczącego zaokrągleń podatku VAT i rozliczenia zaokrągleń odpowiednio na koncie 760 i 761 w korespondencji z odpowiednią stroną konta 225).
(Urzędy sporządzające swoją tzw. cząstkową deklarację VAT powinny stosować odpowiednie dekrety ze schematu księgowań: CENTRALIZACJA VAT - KSIĘGOWANIE ZAKUPU I SPRZEDAŻY Z VAT W JEDNOSTCE BUDŻETOWEJ SPORZĄDZAJĄCEJ TZW. CZĄSTKOWĄ DEKLARACJĘ VAT). 

Stanowisko KR RIO w sprawie centralizacji VAT