• Nowy plan kont na rok 2018
Biuletyn:

Nowy plan kont na rok 2018

10 kwietnia 2017

Tomasz Wojtania, "BDO" |

Analizując nowy plan kont na rok 2018 śmiało można powiedzieć, że jest on niewątpliwą kontynuacją przyjętego jeszcze w czasach socjalizmu modelu rachunkowości budżetowej. Nie usunięto podstawowych błędów dotyczących choćby definicji środków trwałych i inwestycji, gruntów oddanych w użytkowanie wieczyste, księgowania zlikwidowanego 18 lat temu funduszu inwestycyjnego i innych zagadnień. Pozytywnie należy jednak ocenić obowiązek publikowania sprawozdania finansowego w Biuletynie Informacji Publicznej jednostek sporządzających sprawozdania.

Jak wynika z paragrafu 36 i 37 opublikowanego w Dzienniku Ustaw z 13 października 2017 roku (pozycja 1911) nowego rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów w sprawie rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, z dniem 1 stycznia 2018 roku traci moc rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 5 lipca 2010 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2017 r. poz. 760).

Oznacza to, że dotychczasowe zarządzenia kierowników jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych w sprawie polityki rachunkowości należy uznać za uchylone. Jednostki powinny zatem opracować na nowo politykę rachunkowości na rok 2018.
Nowe rozporządzenie wprowadza kilka nowych rozwiązań, które szczegółowo omówione są w niżej załączonym uzasadnieniu rozporządzenia.  Jest ono kontynuacją systemu przyjętego jeszcze w epoce socjalizmu i na pewno nie jest związane z nadchodzącą reformą systemu budżetowego, o której mowa w tzw. Planie Morawieckiego.

Zapewne podobnie jak poprzedniego rozporządzenia, i tego nowego nikt nie będzie do końca przestrzegał, np. w zakresie rachunkowości ministerstw, urzędów wojewódzkich, urzędów pracy i funduszu pracy, które nadal pewnie będą prowadzić dwie księgi główne w jednostce budżetowej na podstawie załącznika nr 3 rozporządzenia.

Co więcej, nowe rozporządzenie jest wzajemnie ze sobą sprzeczne. Wystarczy choćby porównać definicję środków trwałych oraz nowy sposób ujmowania i prezentacji gruntów oddanych w użytkowanie wieczyste, który jest nie tylko wzajemnie sprzeczny, ale nie spełnia również definicji środków trwałych z ustawy o rachunkowości, z klasyfikacji środków trwałych czy nawet ze standardów międzynarodowych. Podobna sprzeczność dotyczy obowiązku eliminowania wzajemnych rozliczeń w związku z księgowaniem funduszu inwestycyjnego i równowartości wydatków inwestycyjnych.

Poza rozwiązaniami dla KAS, wprowadzeniem pojęcia jednostki nadrzędnej oraz nowymi załącznikami nr 8 i nr 12 oraz innymi kosmetycznymi czy wręcz redakcyjnymi zmianami, niczego ważnego, żadnych istotnych zmian w nowych przepisach normujących polską rachunkowość budżetową po prostu nie ma.
Można to zobaczyć na poniższej tabeli porównującej „stary” i „nowy” plan kont.

Choć z drugiej strony nowe rozwiązania dla KAS, związane z nowym kontem 235 „Rozliczenia dochodów budżetowych z tytułu podatków” dowodzą, że to, co do tej pory generował w rachunkowości i prezentował w sprawozdawczości finansowej minister finansów naruszało (i naruszać jeszcze będzie za rok 2017) zasady rachunkowości, w tym zasadę rzetelnego i jasnego obrazu oraz m.in. zasadę memoriału. Chodzi o to, że podatki ujmowane na tzw. organie podatkowym KAS nigdy ostatnio nie wchodziły w zakres sprawozdania finansowego Ministerstwa Finansów. Podatki, w tym gigantyczne dochody z podatku VAT nie będą zatem wykazane w sprawozdaniu finansowym za rok 2017, gdyż przepisy nowego rozporządzenia mają zastosowanie po raz pierwszy do sprawozdań finansowych sporządzonych za rok 2018.

Uszczelnienie systemu podatkowego, gigantyczne wpływy podatkowe i sukces rządu z tym związany nie będzie zatem odpowiednio prezentowany w sprawozdawczości finansowej MRIF za rok 2017.
To podpada pod art. 77 ustawy o rachunkowości.

 

Porównanie planów kont: plik pdf

 

Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z 13 września 2017 r. w sprawie rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego, jednostek budżetowych, samorządowych zakładów budżetowych, państwowych funduszy celowych oraz państwowych jednostek budżetowych mających siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej: plik pdf

 

Uzasadnienie Rozporządzenia z 13 września 2017 r.: plik pdf