• Czy po 2 września 2017 mamy jeszcze sprawozdawczość budżetową?
Biuletyn:

Czy po 2 września 2017 mamy jeszcze sprawozdawczość budżetową?

11 kwietnia 2017

Tomasz Wojtania, BDO |

Utrata mocy obowiązującej rozporządzenia następuje w sytuacji nowelizacji przepisu upoważniającego do jego wydania, która powoduje zmianę zakresu spraw przekazanych do uregulowania tym aktem wykonawczym lub wytycznych dotyczących jego treści.

W Dz.U.2017.1475 opublikowana jest ustawa z 7 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2 sierpnia 2017 r.).
W ustawie tej jest art. 11, który obowiązuje od 2 września. Jest w nim m.in. napisane, że: W ustawie z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1870, z późn. zm.) wprowadza się następujące zmiany: 3) w art. 41 w ust. 2 w pkt 1 uchyla się lit. j. 

Chodzi o to, że rozporządzenie o sprawozdawczości budżetowej opublikowane w Dz.U.2016.1015 j.t. z p.zm., tj. rozporządzenie ministra finansów z 16 stycznia 2014 r. w sprawie sprawozdawczości budżetowej wydane jest na podstawie art. 41 ust. 2 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
A jak widać wyżej z art 41 ustęp 2, uchylono literę "j". Czyli zmienił się, a konkretnie zmniejszył się licząc od 2 września 2017 r. zakres spraw do uregulowania rozporządzeniem o sprawozdawczości budżetowej.

Warto zatem zwrócić uwagę na paragraf 32 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. w sprawie „Zasad techniki prawodawczej", cytuję:

§ 32. 1. Jeżeli uchyla się ustawę, na podstawie której wydano akt wykonawczy, albo uchyla się przepis ustawy upoważniający do wydania aktu wykonawczego, przyjmuje się, że taki akt wykonawczy traci moc obowiązującą odpowiednio z dniem wejścia w życie ustawy uchylającej albo z dniem wejścia w życie przepisu uchylającego upoważnienie do wydania tego aktu. 
2. Jeżeli zmienia się treść przepisu upoważniającego do wydania aktu wykonawczego w ten sposób, że zmienia się rodzaj aktu wykonawczego, zakres spraw przekazanych do uregulowania aktem wykonawczym lub wytyczne dotyczące treści tego aktu, przyjmuje się, że akt wykonawczy wydany na podstawie tego przepisu upoważniającego traci moc obowiązującą z dniem wejścia w życie przepisu zmieniającego treść przepisu upoważniającego. 
3. Jeżeli zmiana treści przepisu upoważniającego polega na tym, że zmienia się organ upoważniony do wydania aktu wykonawczego, przyjmuje się, że taki akt zachowuje moc obowiązującą; w takim przypadku organem upoważnionym do zmiany lub uchylenia aktu wykonawczego wydanego na podstawie zmienionego przepisu upoważniającego jest organ wskazany w zmienionym upoważnieniu. 

Warto uważnie przeczytać raz jeszcze paragraf 32 ustęp 2:
Jeżeli zmienia się treść przepisu upoważniającego do wydania aktu wykonawczego w ten sposób, że zmienia się (...) zakres spraw przekazanych do uregulowania aktem wykonawczym (...), przyjmuje się, że akt wykonawczy wydany na podstawie tego przepisu upoważniającego traci moc obowiązującą z dniem wejścia w życie przepisu zmieniającego treść przepisu upoważniającego.

Wszystko zatem wskazuje na to, że począwszy od 2 września 2017 roku w Polsce nie ma już rozporządzenia o sprawozdawczości budżetowej, bo całe straciło moc obowiązującą.
Szkoły są bowiem dwie.

Jedna mówi, że zgodnie z zasadami techniki prawodawczej całe rozporządzenie o sprawozdawczości budżetowej traci moc. Druga szkoła mówi, że traci moc tylko to, co jest niezgodne z delegacją ustawową. Nie ulega bowiem wątpliwości, że autorom zmian chodziło o wydatki strukturalne i o dodatkową klasyfikację wydatków strukturalnych. Ta już niewątpliwie nie obowiązuje. Podobnie jak nie ma już obowiązku sporządzania sprawozdań Rb-WSa i Rb-WSb.

Jednakże pisząc projekty ustaw i rozporządzeń, ich autorzy muszą kierować się zasadami techniki prawodawczej i powinni przewidywać potencjalne skutki zmian ustawy o finansach publicznych, powodujące zmiany zakresu spraw do uregulowania rozporządzeniem.
Kto ma zatem stwierdzić, w jakim zakresie, które przepisy rozporządzenia o sprawozdawczości budżetowej obowiązują, a w jakim już nie obowiązują? Czy osoba sporządzająca i podpisująca sprawozdania typu „RB” ma zatem rozstrzygać ów problem? Przecież to absurd.

Ciekawy jest jednak komunikat na stronie Sejmu RP:
http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20140000119
Jak wynika z bazy Internetowego System Aktów Prawnych – ISAP, która zawiera opisy bibliograficzne i teksty aktów prawnych opublikowanych w wydawnictwach urzędowych: Dzienniku Ustaw oraz Monitorze Polskim, wydawanych przez Prezesa Rady Ministrów, omawiane rozporządzenie Ministra Finansów z 16 stycznia 2014 r. w sprawie sprawozdawczości budżetowe uznane jest za uchylone.

Według ISAP uchylenie wynika z ustawy z 7 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 oraz niektórych innych ustaw.
Data uchylenia to 2 września 2017 roku.

Ciekawe jest również to, że na stronach Rządowego Centrum Legislacji opublikowano projekt z 10 listopada 2017 roku rozporządzenia ministra rozwoju i finansów w sprawie sprawozdawczości budżetowej. Projekt ten jest dostępny na stronie:
https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12305150/katalog/12471002#12471002

Jak wynika z oceny skutków regulacji, wydanie nowego rozporządzenia w sprawie sprawozdawczości budżetowej jest niezbędne z uwagi na zaproponowaną dużą liczbę zmian w zakresie budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Nikt tu nic nie wspomina o utracie mocy rozporządzenia z mocy prawa ani o jego uznaniu przez ISAP za uchylony.
Zgodnie z paragrafem 23 projektu traci moc rozporządzenie Ministra Finansów z 16 stycznia 2014 r. w sprawie sprawozdawczości budżetowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1015 oraz z 2017 r. poz. 699). Zgodnie natomiast z paragrafem 24 projektu rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.

Pojawia się zatem pytanie – jak może z dniem wejścia w życie nowego rozporządzenia tracić moc stare rozporządzenie, skoro w świetle prawa zostało ono uchylone z dniem 2 września 2017 roku?
To, co się dzieje to prawdziwa kompromitacja osób odpowiedzialnych za polską rachunkowość i sprawozdawczość budżetową oraz za polskie prawo.
Albo  autorzy nowego rozporządzenia ministra rozwoju i finansów w sprawie sprawozdawczości budżetowej w ocenie skutków regulacji kryją swoją wpadkę i wprowadzają nas w błąd.
Albo błędnie  funkcjonuje Internetowy System Aktów Prawnych.

Jednakże, jak wynika z dobrej praktyki legislacyjnej, utrata mocy obowiązującej rozporządzenia następuje w sytuacji nowelizacji przepisu upoważniającego do jego wydania, która powoduje zmianę zakresu spraw przekazanych do uregulowania tym aktem wykonawczym lub wytycznych dotyczących jego treści. Utrata mocy następuje także w sytuacji, w której zmiana tego zakresu lub wytycznych następuje „pośrednio”, w szczególności na skutek zmiany przepisów merytorycznych.
http://www.rcl.gov.pl/sites/zalaczniki/artykul3.pdf

Przecież ustawodawca może, o ile zmiana nie powoduje niezgodności przepisów rozporządzenia z nową albo znowelizowaną ustawą, zachować czasowo w mocy dotychczasowe rozporządzenie.
Nikt jednak w wspomnianej ustawie o zmianie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 oraz niektórych innych ustaw nie zachował czasowo w mocy obowiązującego do 2 wrzenia 2017 roku rozporządzenia Ministra Finansów z 16 stycznia 2014 r. w sprawie sprawozdawczości budżetowej.

Rozporządzenia, co wynika z artykułu 92 ustęp 1 Konstytucji RP są wydawane przecież na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania.
Jeśli bowiem autorzy nowego projektowanego rozporządzenia o sprawozdawczości budżetowej uznają, iż dotychczasowe rozporządzenie nadal obowiązuje, to de facto uznają oni, iż możliwe jest funkcjonowanie w państwie prawa rozporządzenia, którego treść jest niezgodna z delegacją ustawową. 
Na dziś Polska nie ma zatem jakiejkolwiek legalnej sprawozdawczości budżetowej.
To prawdziwy skandal.

Pismo dotyczące klasyfikacji wydatków strukturalnych