|
Źródło: opracowanie własne
dr ANDRÉ HELIN, prezes firmy konsultingowej BDO Numerica, biegły rewident
Nadchodzi czas prezentacji rocznych sprawozdań finansowych. Jak należy czytać sprawozdanie finansowe, aby móc dokonać rzetelnej oceny sytuacji finansowej jednostki i wyłapać sygnały piętrzących się problemów finansowych?
Zazwyczaj materiałem wyjściowym jest raport roczny zawierający: sprawozdanie zarządu z działalności spółki; opis zastosowanej polityki rachunkowości; rachunek zysków i strat wykazujący zysk lub stratę za rok obrotowy; bilans prezentujący składniki majątkowe, zakres i charakter zobowiązań; rachunek przepływów pieniężnych wyjaśniających rozbieżności między rentownością a zdolnością generowania środków pieniężnych (płynnością); noty uzupełniające, zwłaszcza informacje dotyczące zobowiązań pozabilansowych oraz charakterystykę i zakres ryzyka finansowego, jakiemu poddana jest działalność jednostki.
Jest wiele technik czytania i analizy sprawozdań finansowych. Należy zacząć od zrozumienia działalności jednostki. Na czym polega tworzenie wartości dodanej (za co jednostka osiąga zyski) i jakie są jej ograniczenia. Kolejnym krokiem jest ocena zastosowanych zasad rachunkowości, tzn. kiedy i w jaki sposób jednostka dokonuje pomiaru przychodów i kosztów oraz jakie stosuje zasady wyceny bilansowej. Te ostatnie są zwłaszcza istotne w przypadku prognozowania przyszłych korzyści lub zagrożeń. Przepisy zobowiązują jednostki sprawozdawcze do wskazania w sprawozdaniach finansowych istotnych szacunków i niepewności w tym zakresie, informacje te są zazwyczaj zawarte na wstępie sprawozdania finansowego lub notach uzupełniających. Dopiero rozumiejąc, na czym polega biznes jednostki i jakie są zasady rachunkowości, możemy dokonać oceny osiągniętych wyników. Tu istotna jest analiza porównawcza osiągniętych wyników polegająca na porównywaniu wielkości bezwzględnych, jak ich proporcji i relacji w stosunku do innych pozycji bilansowych.
I tak osiągnięty przez jednostkę poziom zysku jest interesujący zarówno w ujęciu absolutnym, jak i w relacji do poniesionych nakładów. Osiągnięty zysk wartości 10 mln zł ma inny wydźwięk przy nakładzie 40 mln zł niż 400 mln zł. Z innych istotnych powiązań bilansowych, wspierających analizę sprawozdania finansowego można m.in. wymienić: zysk w stosunku do przychodów (rentowność sprzedaży); zysk w stosunku do kapitału własnego (zwrot kapitału własnego); kapitał własny w stosunku do sumy bilansowej (udział własny w finansowaniu, solidność); wielkość należności w stosunku do sprzedaży (ryzyko utraty płynności); wielkość zobowiązań w stosunku do kapitału obrotowego i poziom kosztów finansowych w stosunku do zobowiązań.
Prezentowane wskaźniki uwypuklają to, co najważniejsze: rentowność, płynność i solidność (odporność) na zmieniające się uwarunkowania rynkowe
|